חזור לתיקייה: שיעורי בית

גליון 1

חיפוש בתיקיה
Ctrl K
לחץ כאן או הקש Ctrl K כדי לחפש בכל התיקיה
  • תרגיל 1
  • תרגיל 2
  • תרגיל 3
  • תרגיל 4
  • תרגיל 5
  • תרגיל 6

גליון 1

02340125

אלגוריתמים נומריים

רשימות הרצאה לקריאה בשבת

גליון 1

הופק מתוך תקיית התואר של שקד

uni-folder.vercel.app

תרגיל 1

תרגיל (1 [א])

נתונה המטריצה הבאה:

A=(644−13−4−31−34133222)A=\begin{pmatrix} 6 & 4 & 4 & -1 \\ 3 & -4 & -3 & 1 \\ -3 & 4 & 1 & 3 \\ 3 & 2 & 2 & 2 \end{pmatrix}A=​63−33​4−442​4−312​−1132​​

חשבו את הפירוק A=LUA=LUA=LU בעזרת האלגוריתם האיטרטיבי שנלמד בתרגול. פרטו את שלבי החישוב.

נתחיל בלמצוא את השורה הראשונה של המטריצה UUU.

(644−1)=(1000)(u11u12u13u140u22u23u2400u33u34000u44)=(u11u12u13u14)=u‾1∗\begin{pmatrix} 6 & 4 & 4 & -1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{11} & u_{12} & u_{13} & u_{14} \\ 0 & u_{22} & u_{23} & u_{24} \\ 0 & 0 & u_{33} & u_{34} \\ 0 & 0 & 0 & u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{11} & u_{12} & u_{13} & u_{14} \end{pmatrix}=\underline{u}_{1}^*(6​4​4​−1​)=(1​0​0​0​)​u11​000​u12​u22​00​u13​u23​u33​0​u14​u24​u34​u44​​​=(u11​​u12​​u13​​u14​​)=u​1∗​ u‾1=(44−1)\underline{u}_{1}=\begin{pmatrix} 4 & 4 & -1 \end{pmatrix}u​1​=(4​4​−1​)

כעת, נמצא את העמודה הראשונה של LLL.

(63−33)=(1000ℓ21100ℓ31ℓ3210ℓ41ℓ42ℓ431)(6000)=(66ℓ216ℓ316ℓ41)\begin{pmatrix} 6 \\ 3 \\ -3 \\ 3 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ \ell_{21} & 1 & 0 & 0 \\ \ell_{31} & \ell_{32} & 1 & 0 \\ \ell_{41} & \ell_{42} & \ell_{43} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 6 \\ 0 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix} =\begin{pmatrix} 6 \\ 6\ell_{21} \\ 6\ell_{31} \\ 6\ell_{41} \end{pmatrix}​63−33​​=​1ℓ21​ℓ31​ℓ41​​01ℓ32​ℓ42​​001ℓ43​​0001​​​6000​​=​66ℓ21​6ℓ31​6ℓ41​​​ ℓ‾1=(ℓ21ℓ31ℓ41)=(12−1212)\underline{\ell}_{1}=\begin{pmatrix} \ell_{21} \\ \ell_{31} \\ \ell_{41} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} \frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} \end{pmatrix}ℓ​1​=​ℓ21​ℓ31​ℓ41​​​=​21​−21​21​​​

כעת, נחלק את המטריצה שלנו ונסתכל על חלק קטן יותר במטריצה:
נסמן: A2=(−4−31413222),L2=(100ℓ3210ℓ42ℓ431),U2=(u22u23u240u33u3400u44)A_{2}=\begin{pmatrix}-4&-3&1\\4&1&3\\2&2&2\end{pmatrix},L_{2}=\begin{pmatrix}1&0&0\\ \ell_{32}&1&0\\\ell_{42}&\ell_{43}&1\end{pmatrix},U_{2}=\begin{pmatrix}u_{22}&u_{23}&u_{24}\\0&u_{33}&u_{34}\\0&0&u_{44}\end{pmatrix}A2​=​−442​−312​132​​,L2​=​1ℓ32​ℓ42​​01ℓ43​​001​​,U2​=​u22​00​u23​u33​0​u24​u34​u44​​​. במקרה זה נקבל:

L2U2=A2−ℓ‾1u‾1=(−6−53263520052)L_{2}U_{2}=A_{2}-\underline{\ell}_{1}\underline{u}_{1}=\begin{pmatrix} -6 & -5 & \frac{3}{2} \\ 6 & 3 & \frac{5}{2} \\ 0 & 0 & \frac{5}{2} \end{pmatrix}L2​U2​=A2​−ℓ​1​u​1​=​−660​−530​23​25​25​​​

ואז נוכל לחזור להתחלה ולבצע את אותו הדבר. מפה לא יהיו הסברים שכן זה פשוט אותו אלגוריתם רקורסיבי.

(−6−532)=(100)(u22u23u240u33u3400u44)=(u22u23u24)=u‾2∗\begin{pmatrix} -6 & -5 & \frac{3}{2} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{22} & u_{23} & u_{24} \\ 0 & u_{33} & u_{34} \\ 0 & 0 & u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{22} & u_{23} & u_{24} \end{pmatrix}=\underline{u}_{2}^*(−6​−5​23​​)=(1​0​0​)​u22​00​u23​u33​0​u24​u34​u44​​​=(u22​​u23​​u24​​)=u​2∗​ u‾2=(−532)\underline{u}_{2}=\begin{pmatrix} -5 & \frac{3}{2} \end{pmatrix}u​2​=(−5​23​​) (−660)=(100ℓ3210ℓ42ℓ431)(−600)=(−6−6ℓ32−6ℓ42)\begin{pmatrix} -6 \\ 6 \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ \ell_{32} & 1 & 0 \\ \ell_{42} & \ell_{43} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} -6 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} -6 \\ -6\ell_{32} \\ -6\ell_{42} \end{pmatrix}​−660​​=​1ℓ32​ℓ42​​01ℓ43​​001​​​−600​​=​−6−6ℓ32​−6ℓ42​​​ ℓ‾2=(ℓ32ℓ42)=(−10)\underline{\ell}_{2}=\begin{pmatrix} \ell_{32} \\ \ell_{42} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} -1 \\ 0 \end{pmatrix}ℓ​2​=(ℓ32​ℓ42​​)=(−10​)

נסמן: A3=(352052),L3=(10ℓ431),U3=(u33u340u44)A_{3}=\begin{pmatrix}3& \frac{5}{2}\\0& \frac{5}{2}\end{pmatrix},L_{3}=\begin{pmatrix}1&0\\ \ell_{43}&1\end{pmatrix},U_{3}=\begin{pmatrix}u_{33}&u_{34}\\0&u_{44}\end{pmatrix}A3​=(30​25​25​​),L3​=(1ℓ43​​01​),U3​=(u33​0​u34​u44​​) ואז: L3U3=A3−ℓ‾2u‾2=(−24052)L_{3}U_{3}=A_{3}-\underline{\ell}_{2}\underline{u}_{2}=\begin{pmatrix}-2& 4\\0& \frac{5}{2}\end{pmatrix}L3​U3​=A3​−ℓ​2​u​2​=(−20​425​​).

(−24)=(10)(u33u340u44)=(u33u34)=u‾3∗\begin{pmatrix} -2 & 4 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{33} & u_{34} \\ 0 & u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{33} & u_{34} \end{pmatrix}=\underline{u}_{3}^*(−2​4​)=(1​0​)(u33​0​u34​u44​​)=(u33​​u34​​)=u​3∗​ u‾3=(4)\underline{u}_{3}=\begin{pmatrix} 4 \end{pmatrix}u​3​=(4​) (−20)=(10ℓ431)(−20)=(−2ℓ43)\begin{pmatrix} -2 \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ \ell_{43} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} -2 \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} -2 \\ \ell_{43} \end{pmatrix}(−20​)=(1ℓ43​​01​)(−20​)=(−2ℓ43​​) ℓ‾3=(ℓ43)=(0)\underline{\ell}_{3}=\begin{pmatrix} \ell_{43} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 0 \end{pmatrix}ℓ​3​=(ℓ43​​)=(0​)

נסמן: A4=(52),L4=(1),U4=(u44)A_{4}=\begin{pmatrix} \frac{5}{2}\end{pmatrix},L_{4}=\begin{pmatrix}1\end{pmatrix},U_{4}=\begin{pmatrix}u_{44}\end{pmatrix}A4​=(25​​),L4​=(1​),U4​=(u44​​) ואז: L4U4=A4−ℓ‾3u‾3=(52)L_{4}U_{4}=A_{4}-\underline{\ell}_{3}\underline{u}_{3}=\begin{pmatrix} \frac{5}{2}\end{pmatrix}L4​U4​=A4​−ℓ​3​u​3​=(25​​).

(52)=(1)(u44)=(u44)\begin{pmatrix} \frac{5}{2} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{44} \end{pmatrix}(25​​)=(1​)(u44​​)=(u44​​)

קיבלנו כי:

(644−13−4−31−34133222)=A=LU=(100012100−12−11012001)(644−10−6−53200−2400052)\begin{pmatrix} 6 & 4 & 4 & -1 \\ 3 & -4 & -3 & 1 \\ -3 & 4 & 1 & 3 \\ 3 & 2 & 2 & 2 \end{pmatrix}=A=LU=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ \frac{1}{2} & 1 & 0 & 0 \\ -\frac{1}{2} & -1 & 1 & 0 \\ \frac{1}{2} & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 6 & 4 & 4 & -1 \\ 0 & -6 & -5 & \frac{3}{2} \\ 0 & 0 & -2 & 4 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{5}{2} \end{pmatrix}​63−33​4−442​4−312​−1132​​=A=LU=​121​−21​21​​01−10​0010​0001​​​6000​4−600​4−5−20​−123​425​​​
תרגיל (1 [ב])

חשבו את הדטרמיננטה של AAA.

לפי משפט מאלגברה אמ', ∣A∣=∣LU∣=∣L∣∣U∣|A|=|LU|=|L||U|∣A∣=∣LU∣=∣L∣∣U∣. לפי משפט אחר מאלגברה אמ', הדטרמיננטה של מטריצה משולשת היא כפולת איברי האלכסון ולכן: ∣A∣=∣U∣=∏i=14uii|A|=|U|=\prod_{i=1}^4 u_{ii}∣A∣=∣U∣=∏i=14​uii​ ולכן:

∣A∣=∣U∣=6⋅−6⋅−2⋅52=180|A|=|U|=6 \cdot -6 \cdot -2\cdot \frac{5}{2}=180∣A∣=∣U∣=6⋅−6⋅−2⋅25​=180
תרגיל (1 [ג])

ברצונינו לפתור את מערכת המשוואות:

Ax‾=(14713−8)A\underline{x}=\begin{pmatrix} 14\\7\\13\\-8 \end{pmatrix}Ax​=​14713−8​​

בעזרת תוצאת הסעיפים הקודמים קבעו האם למערכת זו קיים פתרון יחיד, ואם כן - חשבו אותו ידנית.

הדטרמיננטה של AAA שונה מאפס ולכן לפי משפט מאלגברה אמ', לכל b‾∈R\underline{b}\in \mathbb{R}b​∈R למשוואה Ax‾=b‾A\underline{x}=\underline{b}Ax​=b​ יש פתרון אחד. נמצא אותו:

Ax‾=LUx‾=L(Ux‾)=Ly‾=(14713−8)A\underline{x}=LU\underline{x}=L(U\underline{x})=L\underline{y}=\begin{pmatrix} 14 \\ 7 \\ 13 \\ -8 \end{pmatrix}Ax​=LUx​=L(Ux​)=Ly​=​14713−8​​

נתחיל בלבצע החלפה קדמית:

(100012100−12−11012001)(y1y2y3y4)=(14713−8)\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ \frac{1}{2} & 1 & 0 & 0 \\ -\frac{1}{2} & -1 & 1 & 0 \\ \frac{1}{2} & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} y_{1} \\ y_{2} \\ y_{3} \\ y_{4} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 14 \\ 7 \\ 13 \\ -8 \end{pmatrix}​121​−21​21​​01−10​0010​0001​​​y1​y2​y3​y4​​​=​14713−8​​ {y1=1412y1+y2=7  ⟹  7+y2=7  ⟹  y2=0−12y1−y2+y3=13  ⟹  −7−0+y3=13  ⟹  y3=2012y1+y4=−8  ⟹  7+y4=−8  ⟹  y4=−15\begin{cases} y_{1}=14 \\ \frac{1}{2}y_{1}+y_{2}=7 \implies 7+y_{2}=7 \implies y_{2}=0 \\ -\frac{1}{2}y_{1}-y_{2}+y_{3}=13\implies -7-0+y_{3}=13\implies y_{3}=20 \\ \frac{1}{2}y_{1}+y_{4}=-8\implies 7+y_{4}=-8\implies y_{4}=-15 \end{cases}⎩⎨⎧​y1​=1421​y1​+y2​=7⟹7+y2​=7⟹y2​=0−21​y1​−y2​+y3​=13⟹−7−0+y3​=13⟹y3​=2021​y1​+y4​=−8⟹7+y4​=−8⟹y4​=−15​

כעת, נבצע החלפה אחורית:

(644−10−6−53200−2400052)(x1x2x3x4)=(14020−15)\begin{pmatrix} 6 & 4 & 4 & -1 \\ 0 & -6 & -5 & \frac{3}{2} \\ 0 & 0 & -2 & 4 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{5}{2} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \\ x_{4} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 14 \\ 0 \\ 20 \\ -15 \end{pmatrix}​6000​4−600​4−5−20​−123​425​​​​x1​x2​x3​x4​​​=​14020−15​​ {52x4=−15  ⟹  x4=−64x4−2x3=20  ⟹  −24−20=2x3  ⟹  x3=−2232x4−5x3−6x2=0  ⟹  6x2=−9+110  ⟹  x2=1016−x4+4x3+4x2+6x1=14  ⟹  6x1=14−6+88−2023=863  ⟹  x1=439\begin{cases} \frac{5}{2}x_{4}=-15 \implies x_{4}=-6 \\ 4x_{4}-2x_{3}=20\implies -24-20=2x_{3}\implies x_{3}=-22 \\ \frac{3}{2}x_{4}-5x_{3}-6x_{2}=0\implies 6x_{2}=-9+110\implies x_{2}=\frac{101}{6} \\ -x_{4}+4x_{3}+4x_{2}+6x_{1}=14\implies 6x_{1}=14-6+88-\frac{202}{3}=\frac{86}{3}\implies x_{1}=\frac{43}{9} \end{cases}⎩⎨⎧​25​x4​=−15⟹x4​=−64x4​−2x3​=20⟹−24−20=2x3​⟹x3​=−2223​x4​−5x3​−6x2​=0⟹6x2​=−9+110⟹x2​=6101​−x4​+4x3​+4x2​+6x1​=14⟹6x1​=14−6+88−3202​=386​⟹x1​=943​​

לכן הפתרון היחיד הינו:

x‾=(4391016−22−6)\underline{x}=\begin{pmatrix} \frac{43}{9} \\ \frac{101}{6} \\ -22 \\ -6 \end{pmatrix}x​=​943​6101​−22−6​​
תרגיל (1 [ד])

האם קיים פירוק LDVLDVLDV? אם כן, חשבו אותו.

המטריצה AAA הפיכה ולכן, לפי משפט, קיים לה פירוק PA=LDVPA=LDVPA=LDV - מכיוון שגם בפירוק המקורי לא נדרשנו לפרמוטציות, אנו יודעים כי A=LDVA=LDVA=LDV כאשר LLL זהה ל-LLL בסעיף אאא ו-UUU תתפרק ל-D,VD,VD,V.
תחילה, נפרק את איברי האלכסון מ-UUU כך:

D=(60000−60000−2000052)D=\begin{pmatrix} 6 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & -6 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{5}{2} \end{pmatrix}D=​6000​0−600​00−20​00025​​​

כעת, מכיוון ש-∣D∣≠0|D|\neq0∣D∣=0, היא הפיכה ולכן נוכל לבצע:

U=DV  ⟹  V=D−1UU=DV \implies V=D^{-1}UU=DV⟹V=D−1U

ואז נקבל:

V=(160000−160000−12000025)(644−10−6−53200−2400052)=(12323−160156−14001−20001)V=\begin{pmatrix} \frac{1}{6} & 0 & 0 & 0 \\ 0 & -\frac{1}{6} & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -\frac{1}{2} & 0 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{2}{5} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 6 & 4 & 4 & -1 \\ 0 & -6 & -5 & \frac{3}{2} \\ 0 & 0 & -2 & 4 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{5}{2} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & \frac{2}{3} & \frac{2}{3} & -\frac{1}{6} \\ 0 & 1 & \frac{5}{6} & -\frac{1}{4} \\ 0 & 0 & 1 & -2 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}V=​61​000​0−61​00​00−21​0​00052​​​​6000​4−600​4−5−20​−123​425​​​=​1000​32​100​32​65​10​−61​−41​−21​​

ולכן מתקיים:

A=LU=LDV=(100012100−12−11012001)(60000−60000−2000052)(12323−160156−14001−20001)A=LU=LDV=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ \frac{1}{2} & 1 & 0 & 0 \\ -\frac{1}{2} & -1 & 1 & 0 \\ \frac{1}{2} & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 6 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & -6 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -2 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & \frac{5}{2} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & \frac{2}{3} & \frac{2}{3} & -\frac{1}{6} \\ 0 & 1 & \frac{5}{6} & -\frac{1}{4} \\ 0 & 0 & 1 & -2 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}A=LU=LDV=​121​−21​21​​01−10​0010​0001​​​6000​0−600​00−20​00025​​​​1000​32​100​32​65​10​−61​−41​−21​​

תרגיל 2

תרגיל (2 [הקדמה])

בהרצאה ראינו את המשפט: "מטריצה ריבועית וסימטרית KKK היא חיובית מוגדרת   ⟺  \iff⟺ היא ניתנת לפירוק LDLtLDL^tLDLt ללא פרמוטציה ועם מטריצה DDD אלכסונית בה כל איברי האלכסון חיוביים".
חזרו על ההוכחה שניתנה בתרגול והשלימו אותה ע"פ השלבים הבאים:

תרגיל (2 [א])

הראו שכל מטריצה הניתנת לפירוק LDLtLDL^tLDLt ללא פרמוטציה עם מטריצה DDD אלכסונית בה כל אברי האלכסון חיוביים, הינה סימטרית וחיובית מוגדרת.

הוכחה:
תהי AAA מטריצה המקיימת A=LDLtA=LDL^tA=LDLt כאשר LLL משולשת תחתונה בסיסית ו-DDD מטריצה אלכסונית.
נתחיל בלהראות כי A=LDLtA=LDL^tA=LDLt סימטרית.

(LDLt)t=(Lt)tDtLt=LDtLt=↓ מטריצה אלכסונית ולכןDDt=DLDLt(LDL^t)^t=(L^t)^t D^t L^t=LD^tL^t \underset{\begin{matrix} \downarrow \\ \R{\text{ מטריצה אלכסונית ולכן}}D \\ D^t=D \end{matrix}}{=}LDL^t(LDLt)t=(Lt)tDtLt=LDtLt↓ מטריצה אלכסונית ולכןDDt=D​=​LDLt

לכן, לפי הגדרה, AAA היא מטריצה סימטרית.
יהי x‾≠0\underline{x}\neq 0x​=0.

x‾tLDLtx‾=(x‾tL)D(Ltx‾)\underline{x}^tLDL^t\underline{x}=(\underline{x}^tL)D(L^t\underline{x})x​tLDLtx​=(x​tL)D(Ltx​)

נסמן y‾=Ltx‾\underline{y}=L^t\underline{x}y​=Ltx​ ואז: y‾t=(Ltx‾)t=x‾tL\underline{y}^t=(L^t\underline{x})^t=\underline{x}^tLy​t=(Ltx​)t=x​tL ולכן:

x‾tLDLtx‾=y‾tDy‾\underline{x}^tLDL^t\underline{x}=\underline{y}^tD\underline{y}x​tLDLtx​=y​tDy​

נסמן: D=(d10…00d2…0⋮⋮⋱⋮00…dn)D=\begin{pmatrix}d_{1} & 0 & \dots & 0\\0 & d_{2} & \dots & 0\\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots\\ 0 & 0 & \dots & d_{n}\end{pmatrix}D=​d1​0⋮0​0d2​⋮0​……⋱…​00⋮dn​​​ ו-y‾=(y1y2⋮yn)\underline{y}=\begin{pmatrix}y_{1}\\y_{2}\\ \vdots\\ y_{n}\end{pmatrix}y​=​y1​y2​⋮yn​​​ ואז:

y‾tDy‾=(y1y2…yn)(d10…00d2…0⋮⋮⋱⋮00…dn)(y1y2⋮yn)=(y1d1y2d2…yndn)(y1y2⋮yn)=∑i=1ndiyi2\underline{y}^tD\underline{y}=\begin{pmatrix} y_{1} & y_{2} & \dots & y_{n} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} d_{1} & 0 & \dots & 0 \\ 0 & d_{2} & \dots & 0 \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ 0 & 0 & \dots & d_{n} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} y_{1} \\ y_{2} \\ \vdots \\ y_{n} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} y_{1}d_{1} & y_{2}d_{2} & \dots & y_{n}d_{n} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} y_{1} \\ y_{2} \\ \vdots \\ y_{n} \end{pmatrix} =\sum_{i=1}^n d_{i}y_{i}^2y​tDy​=(y1​​y2​​…​yn​​)​d1​0⋮0​0d2​⋮0​……⋱…​00⋮dn​​​​y1​y2​⋮yn​​​=(y1​d1​​y2​d2​​…​yn​dn​​)​y1​y2​⋮yn​​​=i=1∑n​di​yi2​

לכל did_{i}di​ מתקיים di>0d_{i}>0di​>0 ובנוסף, קיים 1≤i≤n1\leq i\leq n1≤i≤n כך ש-yi≠0y_{i}\neq 0yi​=0 שכן נתון ש-x‾≠0\underline{x}\neq 0x​=0 ולכן, בהכרח y‾≠0\underline{y}\neq 0y​=0. לכן:

x‾tLDLtx‾=∑i=1ndiyi2>0\underline{x}^tLDL^t\underline{x}=\sum_{i=1}^n d_{i}y_{i}^2 > 0x​tLDLtx​=i=1∑n​di​yi2​>0

לכן, לפי הגדרה AAA הינה חיובית מוגדרת.
∎

תרגיל (2 [ב])

הראו שעבור מטריצה סימטרית וחיובית מוגדרת KKK מתקיים שכל איברי האלכסון חיוביים, ובפרט האיבר ה-k11k_{11}k11​.

הוכחה:
תהי KKK מטריצה חיובית מוגדרת וסימטרית. אזי לכל x‾≠0\underline{x}\neq0x​=0 מתקיים x‾tKx‾>0\underline{x}^tK\underline{x}>0x​tKx​>0. בפרט, זה מתקיים עבור וקטור x‾\underline{x}x​ שכולו אפסים למעט 1 במקום ה-iii לכל 1≤i≤n1\leq i\leq n1≤i≤n. עבור וקטור כזה יתקיים:

x‾tKx‾=(0…010…0)(k11k12…k1nk21k22…k2n⋮⋮⋱⋮kn1kn2…knn)(0⋮010⋮0)=(ki1ki2…kin)(0⋮010⋮0)=0⋅ki1+⋯+1⋅kii+⋯+0⋅kin=kii\begin{align*} \underline{x}^tK\underline{x}&=\begin{pmatrix} 0 & \dots & 0 & 1 & 0 & \dots & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} k_{11} & k_{12} & \dots & k_{1n} \\ k_{21} & k_{22} & \dots & k_{2n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ k_{n1} & k_{n2} & \dots & k_{nn} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 0 \\ \vdots \\ 0 \\ 1 \\ 0 \\ \vdots \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} k_{{i1}} & k_{i2} & \dots & k_{in} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 0 \\ \vdots \\ 0 \\ 1 \\ 0 \\ \vdots \\ 0 \end{pmatrix} \\ &=0\cdot k_{i1}+\dots+1\cdot k_{ii}+\dots+0\cdot k_{in}=k_{ii} \end{align*}x​tKx​​=(0​…​0​1​0​…​0​)​k11​k21​⋮kn1​​k12​k22​⋮kn2​​……⋱…​k1n​k2n​⋮knn​​​​0⋮010⋮0​​=(ki1​​ki2​​…​kin​​)​0⋮010⋮0​​=0⋅ki1​+⋯+1⋅kii​+⋯+0⋅kin​=kii​​

נתון כי x‾tKx‾>0\underline{x}^tK\underline{x}>0x​tKx​>0 ולכן, kii>0k_{ii}>0kii​>0. מכיוון שזה מתרחש לכל 1≤i≤n1\leq i\leq n1≤i≤n אזי כל איברי האלכסון של KKK חיוביים בהכרח.
בפרט, זה מתקיים עבור i=1i=1i=1 ואז:

x‾tKx‾ ⁣= ⁣(10…0) ⁣ ⁣(k11k12…k1nk21k22…k2n⋮⋮⋱⋮kn1kn2…knn) ⁣ ⁣ ⁣(10⋮0) ⁣ ⁣= ⁣(k11k12…k1n) ⁣ ⁣(10⋮0) ⁣ ⁣= ⁣k11+0+⋯+0 ⁣= ⁣k11x‾tKx‾>0  ⟹  k11>0\begin{align*} \underline{x}^tK\underline{x}\!&=\!\begin{pmatrix} 1 & 0 & \dots & 0 \end{pmatrix}\!\!\begin{pmatrix} k_{11} & k_{12} & \dots & k_{1n} \\ k_{21} & k_{22} & \dots & k_{2n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ k_{n1} & k_{n2} & \dots & k_{nn} \end{pmatrix}\!\!\!\begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ \vdots \\ 0 \end{pmatrix}\!\!=\!\begin{pmatrix} k_{11} & k_{12} & \dots & k_{1n} \end{pmatrix}\!\!\begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ \vdots \\ 0 \end{pmatrix}\!\!=\!k_{11}+0+\dots+0\!=\!k_{11} \\ \underline{x}^tK\underline{x}&>0 \implies k_{11}>0 \end{align*}x​tKx​x​tKx​​=(1​0​…​0​)​k11​k21​⋮kn1​​k12​k22​⋮kn2​​……⋱…​k1n​k2n​⋮knn​​​​10⋮0​​=(k11​​k12​​…​k1n​​)​10⋮0​​=k11​+0+⋯+0=k11​>0⟹k11​>0​

∎

תרגיל (2 [ג])

הראו שעבור מטריצה סימטרית וחיובית מוגדרת KKK, המטריצה B=K2−ℓ‾1u‾1tB=K_{2}-\underline{\ell}_{1}\underline{u}_{1}^tB=K2​−ℓ​1​u​1t​ המתקבלת במהלך אלגוריתם פירוק LULULU שנלמד בתרגול היא סימטרית וחיובית מוגדרת.

הוכחה:
נגדיר תחילה את המטריצות הללו:

K2=(k22k23…k2nk32k33…k3n⋮⋮⋱⋮kn2kn3…knn)u‾1t=(k12k13…k1n)ℓ‾1=(k21k11k31k11⋮kn1k11)\begin{matrix} K_{2}=\begin{pmatrix} k_{22} & k_{23} & \dots & k_{2n} \\ k_{32} & k_{33} & \dots & k_{3n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ k_{n2} & k_{n3} & \dots & k_{nn} \end{pmatrix} & \underline{u}_{1}^t=\begin{pmatrix} k_{12} & k_{13} & \dots & k_{1n} \end{pmatrix} & \underline{\ell}_{1}=\begin{pmatrix} \frac{k_{21}}{k_{11}} \\ \frac{k_{31}}{k_{11}} \\ \vdots \\ \frac{k_{n1}}{k_{11}} \end{pmatrix} \end{matrix}K2​=​k22​k32​⋮kn2​​k23​k33​⋮kn3​​……⋱…​k2n​k3n​⋮knn​​​​u​1t​=(k12​​k13​​…​k1n​​)​ℓ​1​=​k11​k21​​k11​k31​​⋮k11​kn1​​​​​

כעת, נכתוב את BBB ונראה כי היא חיובית מוגדרת וסימטרית:

B=(k22k23…k2nk32k33…k3n⋮⋮⋱⋮kn2kn3…knn)−(k21k11k31k11⋮kn1k11)(k12k13…k1n)=(k22k23…k2nk32k33…k3n⋮⋮⋱⋮kn2kn3…knn)−(k122k11k12k13k11…k12k1nk11k13k12k11k132k11…k13k1nk11⋮⋮⋱⋮k1nk12k11k1nk13k11…k1n2k11)=(k22−k122k11k23−k12k13k11…k2n−k12k1nk11k23−k12k13k11k33−k132k11…k3n−k13k1nk11⋮⋮⋱⋮k2n−k12k1nk11k3n−k13k1nk11…knn−k1n2k11)\begin{align*} B&=\begin{pmatrix} k_{22} & k_{23} & \dots & k_{2n} \\ k_{32} & k_{33} & \dots & k_{3n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ k_{n2} & k_{n3} & \dots & k_{nn} \end{pmatrix}-\begin{pmatrix} \frac{k_{21}}{k_{11}} \\ \frac{k_{31}}{k_{11}} \\ \vdots \\ \frac{k_{n1}}{k_{11}} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} k_{12} & k_{13} & \dots & k_{1n} \end{pmatrix} \\ &=\begin{pmatrix} k_{22} & k_{23} & \dots & k_{2n} \\ k_{32} & k_{33} & \dots & k_{3n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ k_{n2} & k_{n3} & \dots & k_{nn} \end{pmatrix}-\begin{pmatrix} \frac{k_{{12}}^2}{k_{11}} & \frac{k_{12}k_{13}}{k_{11}} & \dots & \frac{k_{12}k_{1n}}{k_{11}} \\ \frac{k_{13}k_{12}}{k_{11}} & \frac{k_{13}^2}{k_{11}} & \dots & \frac{k_{13}k_{1n}}{k_{11}} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ \frac{k_{1n}k_{12}}{k_{11}} & \frac{k_{1n}k_{13}}{k_{11}} & \dots & \frac{k_{1n}^2}{k_{11}} \end{pmatrix} \\ &=\begin{pmatrix} k_{22}-\frac{k_{12}^2}{k_{11}} & k_{23}-\frac{k_{12}k_{13}}{k_{11}} & \dots & k_{2n}-\frac{k_{12}k_{1n}}{k_{11}} \\ k_{23}-\frac{k_{12}k_{13}}{k_{11}} & k_{33}-\frac{k_{13}^2}{k_{11}} & \dots & k_{3n}-\frac{k_{13}k_{1n}}{k_{11}} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ k_{2n}-\frac{k_{12}k_{1n}}{k_{11}} & k_{3n}-\frac{k_{13}k_{1n}}{k_{11}} & \dots & k_{nn}-\frac{k_{1n}^2}{k_{11}} \end{pmatrix} \end{align*}B​=​k22​k32​⋮kn2​​k23​k33​⋮kn3​​……⋱…​k2n​k3n​⋮knn​​​−​k11​k21​​k11​k31​​⋮k11​kn1​​​​(k12​​k13​​…​k1n​​)=​k22​k32​⋮kn2​​k23​k33​⋮kn3​​……⋱…​k2n​k3n​⋮knn​​​−​k11​k122​​k11​k13​k12​​⋮k11​k1n​k12​​​k11​k12​k13​​k11​k132​​⋮k11​k1n​k13​​​……⋱…​k11​k12​k1n​​k11​k13​k1n​​⋮k11​k1n2​​​​=​k22​−k11​k122​​k23​−k11​k12​k13​​⋮k2n​−k11​k12​k1n​​​k23​−k11​k12​k13​​k33​−k11​k132​​⋮k3n​−k11​k13​k1n​​​……⋱…​k2n​−k11​k12​k1n​​k3n​−k11​k13​k1n​​⋮knn​−k11​k1n2​​​​​

נשים לב כי המטריצה BBB הינה סימטרית(אני רוצה לכתוב ברור אבל אני אתעצבן על עצמי אחר כך על זה)
יהי x‾≠0\underline{x}\neq 0x​=0. נתון כי K≻0K \succ 0K≻0 ולכן לכל y‾≠0\underline{y}\neq 0y​=0 מתקיים y‾tKy‾>0\underline{y}^tK\underline{y}>0y​tKy​>0 ובפרט, עבור y‾=(ax‾)\underline{y}=\begin{pmatrix}a\\\underline{x}\end{pmatrix}y​=(ax​​) כאשר a∈Ra \in \mathbb{R}a∈R ואז יתקיים:

y‾tKy‾=(ax‾t)(k11u‾1tk11ℓ‾1K2)(ax‾)=(ak11+k11x‾t ℓ‾1au‾1t+x‾tK2)(ax‾)=a2k11+ak11x‾tℓ‾1+au‾1tx‾+x‾tK2x‾>0\begin{align*} \underline{y}^tK\underline{y}&=\begin{pmatrix} a &\underline{x}^t \end{pmatrix}\begin{pmatrix} k_{11} & \underline{u}_{1}^t \\ k_{11}\underline{\ell}_{1} & K_{2} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} a \\ \underline{x} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} ak_{11}+k_{11}\underline{x}^t\ \underline{\ell}_{1} & a\underline{u}_{1}^t+\underline{x}^tK_{2} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} a \\ \underline{x} \end{pmatrix} \\ &=a^2k_{11}+ak_{11}\underline{x}^t\underline{\ell}_{1}+a\underline{u}_{1}^t\underline{x}+\underline{x}^tK_{2}\underline{x}> 0 \end{align*}y​tKy​​=(a​x​t​)(k11​k11​ℓ​1​​u​1t​K2​​)(ax​​)=(ak11​+k11​x​t ℓ​1​​au​1t​+x​tK2​​)(ax​​)=a2k11​+ak11​x​tℓ​1​+au​1t​x​+x​tK2​x​>0​

מסעיף קודם קיבלנו כי k11>0k_{11}>0k11​>0 בהכרח, בנוסף a2≥0a^2\geq 0a2≥0 בהכרח. KKK סימטרית ולכן מתקיים k11ℓ‾1=u‾1k_{11}\underline{\ell}_{1}=\underline{u}_{1}k11​ℓ​1​=u​1​. בנוסף, נסמן x‾tu‾1=u‾1tx‾=α\underline{x}^t\underline{u}_{1}=\underline{u}_{1}^t\underline{x}=\alphax​tu​1​=u​1t​x​=α ואז:

y‾tKy‾=a2k11+ax‾tu‾1+au‾1tx‾+x‾tK2x‾=a2k11+2aα+x‾tK2x‾>0\underline{y}^tK\underline{y}=a^2k_{11}+a\underline{x}^t\underline{u}_{1}+a\underline{u}_{1}^t\underline{x}+\underline{x}^tK_{2}\underline{x}=a^2k_{11}+2a\alpha+\underline{x}^tK_{2}\underline{x}>0y​tKy​=a2k11​+ax​tu​1​+au​1t​x​+x​tK2​x​=a2k11​+2aα+x​tK2​x​>0

זה מתקיים בפרט עבור a=0a=0a=0 ואז x‾tK2x‾>0\underline{x}^tK_{2}\underline{x}>0x​tK2​x​>0 ולכן K≻0K \succ0K≻0 ובנוסף עבור a=−αk11a=-\frac{\alpha}{k_{11}}a=−k11​α​ ואז

y‾tKy‾=α2k11−2α2k11+x‾tK2x‾=x‾tK2x‾−α2k11>0\underline{y}^tK\underline{y}=\frac{\alpha^2}{k_{11}}-\frac{2\alpha^2}{k_{11}}+\underline{x}^tK_{2}\underline{x}=\underline{x}^tK_{2}\underline{x}-\frac{\alpha^2}{k_{11}}>0y​tKy​=k11​α2​−k11​2α2​+x​tK2​x​=x​tK2​x​−k11​α2​>0

ולכן:

x‾tBx‾=x‾tK2x‾−x‾tℓ‾1u‾1tx‾=x‾tK2x‾−1k11x‾tu‾1u‾1tx‾=x‾tK2x‾−α2k11>0\underline{x}^tB\underline{x}=\underline{x}^tK_{2}\underline{x}-\underline{x}^t\underline{\ell}_{1}\underline{u}_{1}^t\underline{x}=\underline{x}^tK_{2}\underline{x}-\frac{1}{k_{11}}\underline{x}^t\underline{u}_{1}\underline{u}_{1}^t\underline{x}=\underline{x}^tK_{2}\underline{x}-\frac{\alpha^2}{k_{11}}> 0x​tBx​=x​tK2​x​−x​tℓ​1​u​1t​x​=x​tK2​x​−k11​1​x​tu​1​u​1t​x​=x​tK2​x​−k11​α2​>0

ולכן, לפי הגדרה B≻0B \succ 0B≻0.
∎

תרגיל (2 [ד])

הראו שמסעיפים ב' ו-ג' נובע שכל מטריצה סימטרית וחיובית מוגדרת ניתנת לפירוק LDLtLDL^tLDLt ללא פרמוטציה עם מטריצה DDD אלכסונית בה כל איברי האלכסון חיוביים

הוכחה:
נוכיח באינוקציה על גודל KKK החיובית מוגדרת את נכונות הטענה.
בסיס: n=1n=1n=1 ולכן נקבל K=(k11)K=\begin{pmatrix}k_{11}\end{pmatrix}K=(k11​​) שהיא סימטרית וחיובית מוגדרת ע"פ הנתון. לפי סעיף ב', k11>0k_{11}>0k11​>0. נוכל לבצע פירוק LDLtLDL^tLDLt פשוט:

L=(1)D=(k11)Lt=(1)L=\begin{pmatrix} 1 \end{pmatrix} \qquad D=\begin{pmatrix} k_{11} \end{pmatrix} \qquad L^t=\begin{pmatrix} 1 \end{pmatrix}L=(1​)D=(k11​​)Lt=(1​)

לכן, קיים פירוק LDLtLDL^tLDLt עבורו המטריצה DDD מורכבת מאיברי אלכסון חיוביים בלבד.

צעד: נניח כי עבור מטריצה בגודל n×nn\times nn×n סימטרית וחיובית מוגדרת קיים פירוק LDLtLDL^tLDLt ללא פרמוטציה עם מטריצה DDD אלכסונית בה כל איברי האלכסון חיוביים ונוכיח עבור מטריצה בגודל (n+1)×(n+1)(n+1)\times(n+1)(n+1)×(n+1) - נסמנה KKK.
נפרק את KKK באופן דומה לסעיף קודם ולאלגוריתם הפירוק מהתרגול:

K=(k11u‾1tk11ℓ‾1K2)K=\begin{pmatrix} k_{11} & \underline{u}_{1}^t \\ k_{11}\underline{\ell}_{1} & K_{2} \end{pmatrix}K=(k11​k11​ℓ​1​​u​1t​K2​​)

נסמן: B=K2−ℓ‾1u‾1tB=K_{2}-\underline{\ell}_{1}\underline{u}_{1}^tB=K2​−ℓ​1​u​1t​. לפי סעיף ג', אנו יודעים כי המטריצה BBB גם היא חיובית מוגדרת וסימטרית ולכן, לפי הנחת האינוקציה קיים לה פירוק LBDBLBtL_{B}D_{B}L_{B}^tLB​DB​LBt​ בו המטריצה DBD_{B}DB​ מורכבת מאיברי אלכסון חיוביים בלבד.
נפרק את הפירוק:

K=(k11u‾1tk11ℓ‾1K2)=(10ℓ‾1In−1)(k1100B)(1ℓ‾1t0In−1)K=\begin{pmatrix} k_{11} & \underline{u}_{1}^t \\ k_{11}\underline{\ell}_{1} & K_{2} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ \underline{\ell}_{1} & I_{n-1} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} k_{11} & 0 \\ 0 & B \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & \underline{\ell}_{1}^t \\ 0 & I_{n-1} \end{pmatrix}K=(k11​k11​ℓ​1​​u​1t​K2​​)=(1ℓ​1​​0In−1​​)(k11​0​0B​)(10​ℓ​1t​In−1​​)

לכן, קיים פירוק LDLtLDL^tLDLt כך שבו כל איברי האלכסון של DDD מקימים שהינם מגיעים מהפירוק של BBB ולכן חיוביים או שהם k11k_{11}k11​ שלפי סעיף ב', הינו חיובי.

לכן, כל מטריצה KKK סימטרית וחיובית מוגדרת ניתנת לפירוק LDLtLDL^tLDLt בו כל איברי האלכסון של DDD חיוביים.
∎

תרגיל 3

תרגיל (3)

נתונה המטריצה:

A=(1−21−2841491)A=\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ -2 & 8 & 4 \\ 1 & 4 & 91 \end{pmatrix}A=​1−21​−284​1491​​

האם ניתן לחשב עבורה פירוק צ'ולסקי?
אם לא, נמקו. אם כן, חשבו את הפירוק בשתי דרכים שונות אשר נלמדו בכיתה והשוו את התוצאות.

לפי משפט, אם מטריצה היא סימטרית וחיובית מוגדרת אזי יש לה פירוק צ'ולסקי. המטריצה הנ"ל סימטרית - נדרש כעת להוכיח שהיא חיובית מוגדרת. לשום כך נדרש להוכיח כי עבור כל x‾≠0\underline{x}\neq 0x​=0 מתקיים x‾tAx‾>0\underline{x}^tA\underline{x} >0x​tAx​>0. יהי x‾≠0\underline{x}\neq 0x​=0.

x‾tAx‾ ⁣= ⁣(x1x2x3) ⁣ ⁣(1−21−2841491) ⁣ ⁣ ⁣(x1x2x3) ⁣= ⁣(x1−2x2+x3−2x1+8x2+4x3x1+4x2+91x3) ⁣ ⁣(x1x2x3)=x1(x1−2x2+x3)+x2(−2x1+8x2+4x3)+x3(x1+4x2+91x3)=x12−2x1x2+x1x3−2x1x2+8x22+4x2x3+x1x3+4x2x3+91x32=x12+8x22+91x32−4x1x2+2x1x3+8x2x3=(x1−2x2+x3)2+(2x2+3x3)2+81x32≥0\begin{align*} \underline{x}^tA\underline{x}\!&=\!\begin{pmatrix} x_{1} & x_{2} & x_{3} \end{pmatrix}\!\!\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ -2 & 8 & 4 \\ 1 & 4 & 91 \end{pmatrix}\!\!\!\begin{pmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \end{pmatrix}\!=\!\begin{pmatrix} x_{1}-2x_{2}+x_{3} & -2x_{1}+8x_{2}+4x_{3} & x_{1}+4x_{2}+91x_{3} \end{pmatrix}\!\!\begin{pmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \end{pmatrix} \\ &=x_{1}(x_{1}-2x_{2}+x_{3})+x_{2}(-2x_{1}+8x_{2}+4x_{3})+x_{3}(x_{1}+4x_{2}+91x_{3}) \\ &=x_{1}^2-2x_{1}x_{2}+x_{1}x_{3}-2x_{1}x_{2}+8x_{2}^2+4x_{2}x_{3}+x_{1}x_{3}+4x_{2}x_{3}+91x_{3}^2 \\ &=x_{1}^2+8x_{2}^2+91x_{3}^2-4x_{1}x_{2}+2x_{1}x_{3}+8x_{2}x_{3} \\ &=(x_{1}-2x_{2}+x_{3})^2+(2x_{2}+3x_{3})^2+81x_{3}^2 \geq 0 \end{align*}x​tAx​​=(x1​​x2​​x3​​)​1−21​−284​1491​​​x1​x2​x3​​​=(x1​−2x2​+x3​​−2x1​+8x2​+4x3​​x1​+4x2​+91x3​​)​x1​x2​x3​​​=x1​(x1​−2x2​+x3​)+x2​(−2x1​+8x2​+4x3​)+x3​(x1​+4x2​+91x3​)=x12​−2x1​x2​+x1​x3​−2x1​x2​+8x22​+4x2​x3​+x1​x3​+4x2​x3​+91x32​=x12​+8x22​+91x32​−4x1​x2​+2x1​x3​+8x2​x3​=(x1​−2x2​+x3​)2+(2x2​+3x3​)2+81x32​≥0​

נניח בשלילה כי x‾tAx‾=0\underline{x}^tA\underline{x}=0x​tAx​=0 ואז נקבל:

{81x32=0  ⟹  x3=02x2+3x3=0  ⟹  2x2=0  ⟹  x2=0x1−2x2+x3=0  ⟹  x1=0\begin{cases} 81x_{3}^2=0 \implies x_{3}=0 \\ 2x_{2}+3x_{3}=0 \implies 2x_{2}=0 \implies x_{2}=0 \\ x_{1}-2x_{2}+x_{3}=0\implies x_{1}=0 \end{cases}⎩⎨⎧​81x32​=0⟹x3​=02x2​+3x3​=0⟹2x2​=0⟹x2​=0x1​−2x2​+x3​=0⟹x1​=0​

בסתירה לכך ש-x‾≠0\underline{x}\neq0x​=0 ולכן AAA היא מטריצה סימטרית וחיובית מוגדרת ולכן, לפי משפט, קיים לה פירוק צ'ולסקי.

דרך א': חישוב דרך פירוק LULULU.
נמצא תחילה פירוק ULULUL למטריצה הנ"ל בעזרת אותו האלגוריטם משאלה 1. לפי המשפט הנ"ל מובטח לנו שאין צורך בפרמוטציות.

(1−21)=(100)(u11u12u130u22u2300u33)=(u11u12u13)\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{11} & u_{12} & u_{13} \\ 0 & u_{22} & u_{23} \\ 0 & 0 & u_{33} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{11} & u_{12} & u_{13} \end{pmatrix}(1​−2​1​)=(1​0​0​)​u11​00​u12​u22​0​u13​u23​u33​​​=(u11​​u12​​u13​​) u‾1=(−21)\underline{u}_{1}=\begin{pmatrix} -2 & 1 \end{pmatrix}u​1​=(−2​1​) (1−21)=(100ℓ2110ℓ31ℓ321)(1−21)=(1ℓ21ℓ31)\begin{pmatrix} 1 \\ -2 \\ 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ \ell_{21} & 1 & 0 \\ \ell_{31} & \ell_{32} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 \\ \ell_{21} \\ \ell_{31} \end{pmatrix}​1−21​​=​1ℓ21​ℓ31​​01ℓ32​​001​​(1​−2​1​)=​1ℓ21​ℓ31​​​ ℓ‾1=(ℓ21ℓ31)=(−21)\underline{\ell}_{1}=\begin{pmatrix} \ell_{21} \\ \ell_{31} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} -2 \\ 1 \end{pmatrix}ℓ​1​=(ℓ21​ℓ31​​)=(−21​)

נסמן: A2=(84491),L2=(10ℓ321),U2=(u22u230u33)A_{2}=\begin{pmatrix}8&4\\4&91\end{pmatrix},L_{2}=\begin{pmatrix}1 & 0\\ \ell_{32} & 1\end{pmatrix},U_{2}=\begin{pmatrix}u_{22}& u_{23}\\0& u_{33}\end{pmatrix}A2​=(84​491​),L2​=(1ℓ32​​01​),U2​=(u22​0​u23​u33​​) ואז A2−ℓ‾1u‾1=(46690)A_{2}-\underline{\ell}_{1}\underline{u}_{1}=\begin{pmatrix}4&6\\6&90\end{pmatrix}A2​−ℓ​1​u​1​=(46​690​):

(46)=(10)(u22u230u33)=(u22u23)\begin{pmatrix} 4 & 6 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{22} & u_{23} \\ 0 & u_{33} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{22} & u_{23} \end{pmatrix}(4​6​)=(1​0​)(u22​0​u23​u33​​)=(u22​​u23​​) u‾2=(6)\underline{u}_{2}=\begin{pmatrix} 6 \end{pmatrix}u​2​=(6​) (46)=(10ℓ321)(46)=(44ℓ32)\begin{pmatrix} 4 \\ 6 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ \ell_{32} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 4 & 6 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 4 \\ 4\ell_{32} \end{pmatrix}(46​)=(1ℓ32​​01​)(4​6​)=(44ℓ32​​) ℓ‾2=(ℓ32)=(1.5)\underline{\ell}_{2}=\begin{pmatrix} \ell_{32} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1.5 \end{pmatrix}ℓ​2​=(ℓ32​​)=(1.5​)

נסמן: A3=(90),L3=(1),U3=(u33)A_{3}=\begin{pmatrix}90\end{pmatrix},L_{3}=\begin{pmatrix}1\end{pmatrix},U_{3}=\begin{pmatrix}u_{33}\end{pmatrix}A3​=(90​),L3​=(1​),U3​=(u33​​) ואז: A3−ℓ‾2u‾2=(81)A_{3}-\underline{\ell}_{2}\underline{u}_{2}=\begin{pmatrix}81\end{pmatrix}A3​−ℓ​2​u​2​=(81​) ואז:

(u33)=(81)\begin{pmatrix} u_{33} \end{pmatrix}=(81)(u33​​)=(81)

ולכן נקבל:

(1−21−2841491)=A=LU=(100−21011.51)(1−210460081)\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ -2 & 8 & 4 \\ 1 & 4 & 91 \end{pmatrix}=A=LU=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 1 & 0 \\ 1 & 1.5 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 4 & 6 \\ 0 & 0 & 81 \end{pmatrix}​1−21​−284​1491​​=A=LU=​1−21​011.5​001​​​100​−240​1681​​

כעת, נפרק את UUU למטריצה DDD ונראה כי אנו מקבלים את LtL^tLt בתור VVV:

D=(1000400081)D=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 81 \end{pmatrix}D=​100​040​0081​​ V=D−1U=(100014000181)(1−210460081)=(1−21011.5001)=LtV=D^{-1}U=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{4} & 0 \\ 0 & 0 & \frac{1}{81} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 4 & 6 \\ 0 & 0 & 81 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & 1.5 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}=L^tV=D−1U=​100​041​0​00811​​​​100​−240​1681​​=​100​−210​11.51​​=Lt

ולכן קיבלנו פירוק צ'ולסקי למטריצה שלנו והוא:

A=LDLt=(100−21011.51)(1000400081)(1−21011.5001)A=LDL^t=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 1 & 0 \\ 1 & 1.5 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 81 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & 1.5 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}A=LDLt=​1−21​011.5​001​​​100​040​0081​​​100​−210​11.51​​ M=(100−21011.51)(1000400081)12=(100−21011.51)(100020009)=(100−220139)M=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 1 & 0 \\ 1 & 1.5 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 81 \end{pmatrix}^{\frac{1}{2}}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 1 & 0 \\ 1 & 1.5 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 9 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 2 & 0 \\ 1 & 3 & 9 \end{pmatrix}M=​1−21​011.5​001​​​100​040​0081​​21​=​1−21​011.5​001​​​100​020​009​​=​1−21​023​009​​ A=MMt=(100−220139)(1−21023009)A=MM^t=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 2 & 0 \\ 1 & 3 & 9 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & 9 \end{pmatrix}A=MMt=​1−21​023​009​​​100​−220​139​​

דרך ב': אלגוריתם הנלמד בתרגול
נמצא תחילה את m11m_{11}m11​ כך:

m11=±k11−∑i=11−1m1j2=±1−0=±1m_{11}=\pm \sqrt{ k_{11}-\sum_{i=1}^{1-1} m_{1j}^2 }=\pm \sqrt{ 1-0}=\pm1m11​=±k11​−i=1∑1−1​m1j2​​=±1−0​=±1

לפי הגדרת פירוק צ'ולסקי, אנו לוקחים את השורשים החיוביים ולכן: m11=1m_{11}=1m11​=1. כעת, נמצא את שאר השורה הראשונה של MMM:

m21=−21=−2m31=11=1m_{21}=\frac{\begin{gather} -2 \end{gather}}{1}=-2 \qquad \qquad m_{31}=\frac{1}{1}=1m21​=1−2​​​=−2m31​=11​=1

כעת, נעבור לשורה השנייה:

m22=8−∑j=11m2j2=8−4=2m_{22}=\sqrt{ 8-\sum_{j=1}^{1} m_{2j}^2 }=\sqrt{ 8-4 }=2m22​=8−j=1∑1​m2j2​​=8−4​=2 m32=4−m21m312=4−(−2)(1)2=62=3m_{32}=\frac{4-m_{21}m_{31}}{2}=\frac{4-(-2)(1)}{2}=\frac{6}{2}=3m32​=24−m21​m31​​=24−(−2)(1)​=26​=3

לבסוף, נבנה את האיבר האחרון:

m33=91−∑p=12m3p2=91−12−32=91−10=81=9m_{33}=\sqrt{ 91-\sum_{p=1}^{2} m_{3p}^2 }=\sqrt{ 91-1^2- 3^2 }=\sqrt{ 91-10 }=\sqrt{ 81 }=9m33​=91−p=1∑2​m3p2​​=91−12−32​=91−10​=81​=9

לכן מתקיים: M=(100−220139)M=\begin{pmatrix}1&0&0\\-2&2&0\\1&3&9\end{pmatrix}M=​1−21​023​009​​ ולכן:

A=MMt=(100−220139)(1−21023009)A=MM^t=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 2 & 0 \\ 1 & 3 & 9 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & 9 \end{pmatrix}A=MMt=​1−21​023​009​​​100​−220​139​​

תרגיל 4

Info (בהמשך)

תרגיל 5

תרגיל (5 [א])

נתונה המטריצה: A=(1−111−1a−111−1a1111a)A=\begin{pmatrix}1&-1&1&1\\-1&a&-1&1\\1&-1&a&1\\1&1&1&a\end{pmatrix}A=​1−111​−1a−11​1−1a1​111a​​.
קבעו עבור אילו ערכים של a∈Ra \in \mathbb{R}a∈R המטריצה AAA היא חיובית מוגדרת ומצאו D,LD,LD,L עבור פירוק A=LDLtA=LDL^tA=LDLt.

מטריצה תקרא חיובית מוגדרת אם לכל x‾≠0\underline{x}\neq 0x​=0 מתקיים x‾tAx‾>0\underline{x}^tA\underline{x}>0x​tAx​>0. יהי x‾=(x1x2x3x4)\underline{x}=\begin{pmatrix}x_{1}\\x_{2}\\x_{3}\\x_{4}\end{pmatrix}x​=​x1​x2​x3​x4​​​. אזי:

x‾tAx‾=(x1x2x3x4)(1−111−1a−111−1a1111a)(x1x2x3x4)=(x1−x2+x3+x4−x1+ax2−x3+x4x1−x2+ax3+x4x1+x2+x3+ax4)(x1x2x3x4)=x1(x1−x2+x3+x4)+x2(ax2−x1−x3+x4)+x3(x1−x2+ax3+x4)+x4(x1+x2+x3+ax4)=x12−x1x2+x1x3+x1x4+ax22−x1x2−x2x3+x2x4+x3x1−x2x3+ax32+x3x4+x4x1+x4x2+  x4x3+ax42=x12+ax22+ax32+ax42−2x1x2+2x1x3+2x1x4−2x2x3+2x2x4+2x3x4=(x1−x2+x3+x4)2+(a−1)x22+(a−1)x32+(a−1)x42+4x2x4 ונבדוק את הנ"ל בהמשךa≠1כעת נניח =(x1−x2+x3+x4)2+(a−1)(x2+2a−1x4)2+((a−1)−4a−1)x42\begin{align*} \underline{x}^tA\underline{x}&=\begin{pmatrix} x_{1} & x_{2} & x_{3} & x_{4} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \\ -1 & a & -1 & 1 \\ 1 & -1 & a & 1 \\ 1 & 1 & 1 & a \end{pmatrix}\begin{pmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \\ x_{4} \end{pmatrix}\\ &= \begin{pmatrix} x_{1}-x_{2}+x_{3}+x_{4} & -x_{1}+ax_{2}-x_{3}+x_{4} & x_{1}-x_{2}+ax_{3}+x_{4} & x_{1}+x_{2}+x_{3}+ax_{4} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \\ x_{4} \end{pmatrix} \\ &=x_{1}(x_{1}-x_{2}+x_{3}+x_{4})+x_{2}(ax_{2}-x_{1}-x_{3}+x_{4})+x_{3}(x_{1}-x_{2}+ax_{3}+x_{4})+x_{4}(x_{1}+x_{2}+x_{3}+ax_{4}) \\ &=x_{1}^2-x_{1}x_{2}+x_{1}x_{3}+x_{1}x_{4}+ax_{2}^2-x_{1}x_{2}-x_{2}x_{3}+x_{2}x_{4}+x_{3}x_{1}-x_{2}x_{3}+ax_{3}^2+x_{3}x_{4}+x_{4}x_{1}+x_{4}x_{2}+ \\ &\quad\; x_{4}x_{3}+ax_{4}^2 \\ &=x_{1}^2+ax_{2}^2+ax_{3}^2+ax_{4}^2-2x_{1}x_{2}+2x_{1}x_{3}+2x_{1}x_{4}-2x_{2}x_{3}+2x_{2}x_{4}+2x_{3}x_{4} \\ &=(x_{1}-x_{2}+x_{3}+x_{4})^2+(a-1)x_{2}^2+(a-1)x_{3}^2+(a-1)x_{4}^2+4x_{2}x_{4} \quad \R{\text{ ונבדוק את הנ"ל בהמשך}}a\neq 1\R{\text{כעת נניח }} \\ &=(x_{1}-x_{2}+x_{3}+x_{4})^2+(a-1)\left( x_{2}+\frac{2}{a-1}x_{4} \right)^2+\left( (a-1)-\frac{4}{a-1} \right)x_{4}^2 \end{align*}x​tAx​​=(x1​​x2​​x3​​x4​​)​1−111​−1a−11​1−1a1​111a​​​x1​x2​x3​x4​​​=(x1​−x2​+x3​+x4​​−x1​+ax2​−x3​+x4​​x1​−x2​+ax3​+x4​​x1​+x2​+x3​+ax4​​)​x1​x2​x3​x4​​​=x1​(x1​−x2​+x3​+x4​)+x2​(ax2​−x1​−x3​+x4​)+x3​(x1​−x2​+ax3​+x4​)+x4​(x1​+x2​+x3​+ax4​)=x12​−x1​x2​+x1​x3​+x1​x4​+ax22​−x1​x2​−x2​x3​+x2​x4​+x3​x1​−x2​x3​+ax32​+x3​x4​+x4​x1​+x4​x2​+x4​x3​+ax42​=x12​+ax22​+ax32​+ax42​−2x1​x2​+2x1​x3​+2x1​x4​−2x2​x3​+2x2​x4​+2x3​x4​=(x1​−x2​+x3​+x4​)2+(a−1)x22​+(a−1)x32​+(a−1)x42​+4x2​x4​ ונבדוק את הנ"ל בהמשךa=1כעת נניח =(x1​−x2​+x3​+x4​)2+(a−1)(x2​+a−12​x4​)2+((a−1)−a−14​)x42​​

כעת נבדוק מתי הביטוי הנ"ל גדול מאפס - נתחיל גדול או שווה ל-000:

{(a−1)≥0  ⟹  a≥1a−1−4a−1≥0  ⟹  a2−2a+1−4≥0  ⟹  a2−2a−3≥0  ⟹  a≥3\begin{cases} (a-1) \geq 0 \implies a\geq 1 \\ a-1-\frac{4}{a-1}\geq 0 \implies a^2-2a+1-4\geq0\implies a^2-2a-3\geq 0 \implies a\geq 3 \end{cases}{(a−1)≥0⟹a≥1a−1−a−14​≥0⟹a2−2a+1−4≥0⟹a2−2a−3≥0⟹a≥3​

כעת נדרוש כי הביטוי יהיה גדול מאפס ואז לכל a>3a>3a>3 נקבל כי המטריצה AAA חיובית מוגדרת. נבדוק את המקרה a=1a=1a=1:

x‾tAx‾=(x1x2x3x4)(1−111−11−111−1111111)(x1x2x3x4)=x12+x22+x32+x42−2x1x2+2x1x3+2x1x4−2x2x3+2x2x4+2x3x4=(x1−x2+x3+x4)2+4x2x4\begin{align*} \underline{x}^tA\underline{x}&=\begin{pmatrix} x_{1} & x_{2} & x_{3} & x_{4} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \\ -1 & 1 & -1 & 1 \\ 1 & -1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \\ x_{4} \end{pmatrix} \\ &=x_{1}^2+x_{2}^2+x_{3}^2+x_{4}^2-2x_{1}x_{2}+2x_{1}x_{3}+2x_{1}x_{4}-2x_{2}x_{3}+2x_{2}x_{4}+2x_{3}x_{4} \\ &=(x_{1}-x_{2}+x_{3}+x_{4})^2+4x_{2}x_{4} \end{align*}x​tAx​​=(x1​​x2​​x3​​x4​​)​1−111​−11−11​1−111​1111​​​x1​x2​x3​x4​​​=x12​+x22​+x32​+x42​−2x1​x2​+2x1​x3​+2x1​x4​−2x2​x3​+2x2​x4​+2x3​x4​=(x1​−x2​+x3​+x4​)2+4x2​x4​​

נראה שבמצב הזה יש וקטורים בהם לא נקבל כי x‾tAx‾>0\underline{x}^tA\underline{x}>0x​tAx​>0 ולכן, עבור a=1a=1a=1 נקבל כי AAA אינה חיובית מוגדרת.
לכן, מכיוון שהמטריצה סימטרית ולפי משפט, עבור כל a>3a>3a>3 מתקיים כי AAA ניתנת לפירוק LDLtLDL^tLDLt ללא פרמוטציות. נמצא פירוק זה ע"י אלגוריתם מציאת פירוק LULULU שראינו בשאלה 1:

(1−111)=(1000)(u11u12u13u140u22u23u2400u33u34000u44)=(u11u12u13u14)\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{11} & u_{12} & u_{13} & u_{14} \\ 0 & u_{22} & u_{23} & u_{24} \\ 0 & 0 & u_{33} & u_{34} \\ 0 & 0 & 0 & u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{11} & u_{12} & u_{13} & u_{14} \end{pmatrix}(1​−1​1​1​)=(1​0​0​0​)​u11​000​u12​u22​00​u13​u23​u33​0​u14​u24​u34​u44​​​=(u11​​u12​​u13​​u14​​) u‾1=(u12u13u14)=(−111)\underline{u}_{1}=\begin{pmatrix} u_{12} & u_{13} & u_{14} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} -1 & 1 & 1 \end{pmatrix}u​1​=(u12​​u13​​u14​​)=(−1​1​1​) (1−111)=(1000ℓ21100ℓ31ℓ3210ℓ41ℓ42ℓ431)(1−111)=(1ℓ21ℓ31ℓ41)\begin{pmatrix} 1 \\ -1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ \ell_{21} & 1 & 0 & 0 \\ \ell_{31} & \ell_{32} & 1 & 0 \\ \ell_{41} & \ell_{42} & \ell_{43} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 \\ \ell_{21} \\ \ell_{31} \\ \ell_{41} \end{pmatrix}​1−111​​=​1ℓ21​ℓ31​ℓ41​​01ℓ32​ℓ42​​001ℓ43​​0001​​(1​−1​1​1​)=​1ℓ21​ℓ31​ℓ41​​​ ℓ‾1=(ℓ21ℓ31ℓ41)=(−111)\underline{\ell}_{1}=\begin{pmatrix} \ell_{21} \\ \ell_{31} \\ \ell_{41} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} -1 \\ 1 \\ 1 \end{pmatrix}ℓ​1​=​ℓ21​ℓ31​ℓ41​​​=​−111​​

נסמן: A2=(a−11−1a111a),L2=(100ℓ3210ℓ42ℓ431),U2=(u22u23u240u33u3400u44)A_{2}=\begin{pmatrix}a & -1 & 1\\-1 & a & 1\\1 & 1 & a\end{pmatrix},L_{2}=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0\\ \ell_{32} & 1 & 0\\ \ell_{42} & \ell_{43} & 1\end{pmatrix},U_{2}=\begin{pmatrix}u_{22} & u_{23} & u_{24} \\ 0 & u_{33} & u_{34}\\ 0 & 0 & u_{44}\end{pmatrix}A2​=​a−11​−1a1​11a​​,L2​=​1ℓ32​ℓ42​​01ℓ43​​001​​,U2​=​u22​00​u23​u33​0​u24​u34​u44​​​ ואז: A2−ℓ‾1u‾1=(a−1020a−1020a−1)A_{2}-\underline{\ell}_{1}\underline{u}_{1}=\begin{pmatrix}a-1 & 0 & 2\\0 & a-1 & 0\\2&0& a-1\end{pmatrix}A2​−ℓ​1​u​1​=​a−102​0a−10​20a−1​​.

(a−102)=(100)(u22u23u240u33u3400u44)=(u22u23u24)\begin{pmatrix} a-1 & 0 & 2 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{22} & u_{23} & u_{24} \\ 0 & u_{33} & u_{34} \\ 0 & 0 & u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{22} & u_{23} & u_{24} \end{pmatrix}(a−1​0​2​)=(1​0​0​)​u22​00​u23​u33​0​u24​u34​u44​​​=(u22​​u23​​u24​​) u‾2=(02)\underline{u}_{2}=\begin{pmatrix} 0 & 2 \end{pmatrix}u​2​=(0​2​) (a−102)=(100ℓ3210ℓ42ℓ431)(a−100)=(1(a−1)ℓ32(a−1)ℓ42)\begin{pmatrix} a-1 \\ 0 \\ 2 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ \ell_{32} & 1 & 0 \\ \ell_{42} & \ell_{43} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} a-1 \\ 0 \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 \\ (a-1)\ell_{32} \\ (a-1)\ell_{42} \end{pmatrix}​a−102​​=​1ℓ32​ℓ42​​01ℓ43​​001​​​a−100​​=​1(a−1)ℓ32​(a−1)ℓ42​​​ ℓ‾2=(ℓ32ℓ42)=(02a−1)\underline{\ell}_{2}=\begin{pmatrix} \ell_{32} \\ \ell_{42} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 0 \\ \frac{2}{a-1} \end{pmatrix}ℓ​2​=(ℓ32​ℓ42​​)=(0a−12​​) (0004a−1)\begin{pmatrix} 0 & 0 \\ 0 & \frac{4}{a-1} \end{pmatrix}(00​0a−14​​)

נסמן: A3=(a−100a−1),L3=(10ℓ431),U3=(u33u340u44)A_{3}=\begin{pmatrix}a-1 & 0\\ 0 & a-1\end{pmatrix},L_{3}=\begin{pmatrix}1 & 0\\ \ell_{43} & 1\end{pmatrix},U_{3}=\begin{pmatrix}u_{33} & u_{34}\\ 0 & u_{44}\end{pmatrix}A3​=(a−10​0a−1​),L3​=(1ℓ43​​01​),U3​=(u33​0​u34​u44​​) ואז: A3−ℓ‾2u‾2=(a−100a−1−4a−1)A_{3}-\underline{\ell}_{2}\underline{u}_{2}=\begin{pmatrix}a-1 & 0\\ 0 & a-1-\frac{4}{a-1}\end{pmatrix}A3​−ℓ​2​u​2​=(a−10​0a−1−a−14​​)

(a−10)=(10)(u33u340u44)=(u33u34)\begin{pmatrix} a-1 & 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{33} & u_{34} \\ 0 & u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} u_{33} & u_{34} \end{pmatrix}(a−1​0​)=(1​0​)(u33​0​u34​u44​​)=(u33​​u34​​) u‾3=(0)\underline{u}_{3}=\begin{pmatrix} 0 \end{pmatrix}u​3​=(0​) (a−10)=(10ℓ431)(a−10)=(a−1(a−1)ℓ43)\begin{pmatrix} a-1 \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ \ell_{43} & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} a-1 \\ 0 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} a-1 \\ (a-1)\ell_{43} \end{pmatrix}(a−10​)=(1ℓ43​​01​)(a−10​)=(a−1(a−1)ℓ43​​) ℓ‾3=(0)\underline{\ell}_{3}=\begin{pmatrix} 0 \end{pmatrix}ℓ​3​=(0​)

נסמן: A4=(a−1−4a−1),L4=(1),U4=(u44)A_{4}=\begin{pmatrix}a-1-\frac{4}{a-1}\end{pmatrix},L_{4}=\begin{pmatrix}1\end{pmatrix},U_{4}=\begin{pmatrix}u_{44}\end{pmatrix}A4​=(a−1−a−14​​),L4​=(1​),U4​=(u44​​) ואז: A4−ℓ‾3u‾3=(a−1−4a−1)A_{4}-\underline{\ell}_{3}\underline{u}_{3}=\begin{pmatrix}a-1-\frac{4}{a-1}\end{pmatrix}A4​−ℓ​3​u​3​=(a−1−a−14​​).

(a−1−4a−1)=(1)(u44)=(a−1−4a−1)\begin{pmatrix} a-1-\frac{4}{a-1} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} u_{44} \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} a-1-\frac{4}{a-1} \end{pmatrix}(a−1−a−14​​)=(1​)(u44​​)=(a−1−a−14​​)

ואז נקבל:

(1−111−1a−111−1a1111a)=A=LU=(1000−1100101012a−101)(1−1110a−10200a−10000a−1−4a−1)\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \\ -1 & a & -1 & 1 \\ 1 & -1 & a & 1 \\ 1 & 1 & 1 & a \end{pmatrix}=A=LU=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 1 & 0 \\ 1 & \frac{2}{a-1} & 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \\ 0 & a-1 & 0 & 2 \\ 0 & 0 & a-1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & a-1-\frac{4}{a-1} \end{pmatrix}​1−111​−1a−11​1−1a1​111a​​=A=LU=​1−111​010a−12​​0010​0001​​​1000​−1a−100​10a−10​120a−1−a−14​​​

בעזרת נימוקים זהים ומידיעת נכונות המשפט מההרצאה נוכל לפרק את LULULU לפירוק צ'ולסקי:

A=LU=LDLt=(1000−1100101012a−101)(10000a−10000a−10000a−1−4a−1)(1−1110102a−100100001)A=LU=LDL^{t}=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 1 & 0 \\ 1 & \frac{2}{a-1} & 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & a-1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & a-1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & a-1-\frac{4}{a-1} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & \frac{2}{a-1} \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}A=LU=LDLt=​1−111​010a−12​​0010​0001​​​1000​0a−100​00a−10​000a−1−a−14​​​​1000​−1100​1010​1a−12​01​​
מסקנה

a≤3a>3המטריצה אינה חיובית מוגדרתהמטריצה חיובית מוגדרתXL=(1000−1100101012a−101)D=(10000a−10000a−10000a−1−4a−1)\begin{array}{|c|c|} \hline a\leq 3 & a > 3 \\ \hline \R{\text{המטריצה אינה חיובית מוגדרת}} & \R{\text{המטריצה חיובית מוגדרת}} \\ \hline \mathrm{X} & \begin{matrix} L=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 1 & 0 \\ 1 & \frac{2}{a-1} & 0 & 1 \end{pmatrix}\qquad D=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & a-1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & a-1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & a-1-\frac{4}{a-1} \end{pmatrix} \end{matrix} \\ \hline \end{array}a≤3המטריצה אינה חיובית מוגדרתX​a>3המטריצה חיובית מוגדרתL=​1−111​010a−12​​0010​0001​​D=​1000​0a−100​00a−10​000a−1−a−14​​​​​​
תרגיל (5 [ב])

הוכח/הפרך: אם A=LDLtA=LDL^tA=LDLt כאשר LLL משולשת תחתונה בסיסית ו-DDD אלכסונית עם ערכים חיוביים אז לכל k∈Nk \in \mathbb{N}k∈N מתקיים כי Ak=LDkLtA^k=LD^kL^tAk=LDkLt.

הטענה אינה נכונה.
נביט בדוגמה הנגדית הבאה:

D=(1001)L=(1011)D=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} \qquad \qquad L=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{pmatrix}D=(10​01​)L=(11​01​)

לכן יתקיים:

A=LDLt=(1011)(1001)(1101)=(1011)(1101)=(1112)A=LDL^t=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{pmatrix}A=LDLt=(11​01​)(10​01​)(10​11​)=(11​01​)(10​11​)=(11​12​)

אך עבור k=2k=2k=2 מתקיים:

A2=(LDLt)(LDLt)=(1112)(1112)=(2335)A^2=(LDL^t)(LDL^t)=\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{pmatrix}=\begin{pmatrix} 2 & 3 \\ 3 & 5 \end{pmatrix}A2=(LDLt)(LDLt)=(11​12​)(11​12​)=(23​35​) LD2Lt=(1011)(1001)(1101)=A≠A2LD^2L^t=\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 1 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}=A \neq A^2LD2Lt=(11​01​)(10​01​)(10​11​)=A=A2

ולכן, הטענה אינה נכונה.

תרגיל (5 [ג])

נקבע a=5a=5a=5. מצאו את ∣A2025∣|A^{2025}|∣A2025∣.

נשתמש בפירוק שמצאנו בסעיף א' כך:

∣A2025∣=∣(LDLt)2025∣=∣LDLt∣2025=∣(1000−1100101011201)(1000040000400003)(1−1110101200100001)∣2025=(∣1000−1100101011201∣∣1000040000400003∣∣1−1110101200100001∣)2025=12025⋅∣1000040000400003∣2025⋅12025=1⋅(1⋅4⋅4⋅3)2025⋅1=482025\begin{align*} |A^{2025}|&=\left| (LDL^t)^{2025} \right|=\left| LDL^t \right|^{2025}=\left| \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 1 & 0 \\ 1 & \frac{1}{2} & 0 & 1 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 4 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 3 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & \frac{1}{2} \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \right|^{2025} \\ &=\left(\begin{vmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 1 & 0 \\ 1 & \frac{1}{2} & 0 & 1 \end{vmatrix}\begin{vmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 4 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 3 \end{vmatrix}\begin{vmatrix} 1 & -1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & \frac{1}{2} \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 1 \end{vmatrix}\right)^{2025}=1^{2025}\cdot\begin{vmatrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 4 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 4 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 3 \end{vmatrix}^{2025}\cdot1^{2025} \\ \\ &=1\cdot (1\cdot 4\cdot 4\cdot 3)^{2025}\cdot 1=48^{2025} \end{align*}∣A2025∣​=​(LDLt)2025​=​LDLt​2025=​​1−111​01021​​0010​0001​​​1000​0400​0040​0003​​​1000​−1100​1010​121​01​​​2025=​​1−111​01021​​0010​0001​​​1000​0400​0040​0003​​​1000​−1100​1010​121​01​​​2025=12025⋅​1000​0400​0040​0003​​2025⋅12025=1⋅(1⋅4⋅4⋅3)2025⋅1=482025​

תרגיל 6

Info (בהמשך)