בסיס
אז דיברנו על זה, כבר עשינו על זה את כל הדיונים וכעת נוכל לקרוא לילד בשמו.
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F . קבוצת ווקטורים v ‾ 1 , … , v ‾ n ∈ V \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n}\in V v 1 , … , v n ∈ V נקראת בסיס אם:
v ∈ s p { v ‾ 1 , … , v ‾ n } v \in sp\{ \underline{v}_{1},\dots ,\underline{v}_{n} \} v ∈ s p { v 1 , … , v n } (פורשת)
{ v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } בת"ל.
V = R 3 B = { ( 1 0 0 ) , ( 0 1 0 ) , ( 0 0 1 ) } V=\mathbb{R}^3 \qquad B=\left\{ \begin{pmatrix}
1\\0\\0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\1\\0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\0\\1
\end{pmatrix} \right\} V = R 3 B = ⎩ ⎨ ⎧ 1 0 0 , 0 1 0 , 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫
היא פורסת כי למה לא. לכן, נוכל לכתוב: ( a b c ) = a ( 1 0 0 ) + b ( 0 1 0 ) + c ( 0 0 1 ) \begin{pmatrix}a\\b\\c\end{pmatrix}=a\begin{pmatrix}1\\0\\0\end{pmatrix}+b\begin{pmatrix}0\\1\\0\end{pmatrix}+c\begin{pmatrix}0\\0\\1\end{pmatrix} a b c = a 1 0 0 + b 0 1 0 + c 0 0 1 .
היא בת"ל: ( 1 0 0 0 1 0 0 0 1 ) \begin{pmatrix}1&0&0\\0&1&0\\0&0&1\end{pmatrix} 1 0 0 0 1 0 0 0 1 .
ולכן בסיס
באופן כללי עבור V = F n V=\mathbb{F}^n V = F n נקח את הבסיס.
E = { e 1 = ( 1 0 ⋮ 0 ) , e 2 = ( 0 1 ⋮ 0 ) , … , e n = ( 0 0 ⋮ 1 ) } E=\left\{ e_{1}=\begin{pmatrix}
1\\0\\ \vdots\\0
\end{pmatrix},e_{2}=\begin{pmatrix}
0\\1\\ \vdots\\0
\end{pmatrix},\dots,e_{n}=\begin{pmatrix}
0\\0\\ \vdots\\1
\end{pmatrix} \right\} E = ⎩ ⎨ ⎧ e 1 = 1 0 ⋮ 0 , e 2 = 0 1 ⋮ 0 , … , e n = 0 0 ⋮ 1 ⎭ ⎬ ⎫
פורשת - ברור.
בת"ל - ברור.
ולכן בסיס.
נקח את M ( F ) m × n M \underset{m\times n}{(\mathbb{F})} M m × n ( F ) . כגון M ( F ) 2 × 3 M \underset{2\times 3}{(\mathbb{F})} M 2 × 3 ( F ) .
E = { e 11 = ( 1 0 0 0 0 0 ) , e 12 = ( 0 1 0 0 0 0 ) , e 13 = ( 0 0 1 0 0 0 ) e 21 = ( 0 0 0 1 0 0 ) , e 22 = ( 0 0 0 0 1 0 ) , e 23 = ( 0 0 0 0 0 1 ) } E=\left\{ \begin{matrix}
e_{11}=\begin{pmatrix}
1 & 0 & 0 \\
0 & 0 & 0
\end{pmatrix},e_{12}=\begin{pmatrix}
0 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 0
\end{pmatrix},e_{13}=\begin{pmatrix}
0 & 0 & 1 \\
0 & 0 & 0
\end{pmatrix} \\ e_{21}=\begin{pmatrix}
0 & 0 & 0 \\
1 & 0 & 0
\end{pmatrix},e_{22}=\begin{pmatrix}
0 & 0 & 0 \\
0 & 1 & 0
\end{pmatrix},e_{23}=\begin{pmatrix}
0 & 0 & 0 \\
0 & 0 & 1
\end{pmatrix}
\end{matrix} \right\} E = ⎩ ⎨ ⎧ e 11 = ( 1 0 0 0 0 0 ) , e 12 = ( 0 0 1 0 0 0 ) , e 13 = ( 0 0 0 0 1 0 ) e 21 = ( 0 1 0 0 0 0 ) , e 22 = ( 0 0 0 1 0 0 ) , e 23 = ( 0 0 0 0 0 1 ) ⎭ ⎬ ⎫
{ 0 } = s p { ∅ } \left\{ 0 \right\}=sp\left\{ \emptyset \right\} { 0 } = s p { ∅ }
דיברנו על בסיסים סטנדרטים(אלמנטריים).
האם B B B בסיס ל-R 3 \mathbb{R}^3 R 3 ?
B = { ( 1 1 0 ) , ( 1 0 1 ) , ( 0 1 1 ) } B=\left\{ \begin{pmatrix}
1\\1\\0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
1\\0\\1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\1\\1
\end{pmatrix} \right\} B = ⎩ ⎨ ⎧ 1 1 0 , 1 0 1 , 0 1 1 ⎭ ⎬ ⎫
הוכחה:
נבדוק אי תלות:
נציב בשורות מטריצה:
( 1 1 0 1 0 1 0 1 1 ) → ( 1 1 0 0 − 1 1 0 1 1 ) → ( 1 1 0 0 − 1 1 0 0 2 ) \begin{pmatrix}
1 & 1 & 0 \\
1 & 0 & 1 \\
0 & 1 & 1
\end{pmatrix}\to \begin{pmatrix}
1 & 1 & 0 \\
0 & -1 & 1 \\
0 & 1 & 1
\end{pmatrix}\to \begin{pmatrix}
1 & 1 & 0 \\
0 & -1 & 1 \\
0 & 0 & 2
\end{pmatrix} 1 1 0 1 0 1 0 1 1 → 1 0 0 1 − 1 1 0 1 1 → 1 0 0 1 − 1 0 0 1 2
נבדוק האם היא קבוצה פורשת:
נקח ווקטור ( a b c ) ∈ R 3 \begin{pmatrix}a\\b\\c\end{pmatrix}\in \mathbb{R}^3 a b c ∈ R 3 ונראה כי קיימים α 1 , α 2 , α 3 \alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3} α 1 , α 2 , α 3 כך ש:
( a b c ) = α 1 ( 1 1 0 ) + α 2 ( 1 0 1 ) + α 3 ( 0 1 1 ) \begin{pmatrix}
a \\
b \\
c
\end{pmatrix}=\alpha_{1}\begin{pmatrix}
1 \\
1 \\
0
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
1 \\
0 \\
1
\end{pmatrix}+\alpha_{3}\begin{pmatrix}
0 \\
1 \\
1
\end{pmatrix} a b c = α 1 1 1 0 + α 2 1 0 1 + α 3 0 1 1
נציב בעמודות מטריצה:
( 1 1 0 a 1 0 1 b 0 1 1 c ) → ( 1 0 0 1 2 ( a + b − c ) 0 1 0 1 2 ( a − b + c ) 0 0 1 1 2 ( − a + b + c ) ) \left(\begin{array}{ccc|c}
1 & 1 & 0 & a \\
1 & 0 & 1 & b \\
0 & 1 & 1 & c
\end{array}\right)\to \left(\begin{array}{ccc|c}
1 & 0 & 0 & \frac{1}{2}(a+b-c) \\
0 & 1 & 0 & \frac{1}{2}(a-b+c) \\
0 & 0 & 1 & \frac{1}{2}(-a+b+c)
\end{array}\right) 1 1 0 1 0 1 0 1 1 a b c → 1 0 0 0 1 0 0 0 1 2 1 ( a + b − c ) 2 1 ( a − b + c ) 2 1 ( − a + b + c )
∎
הגדרה 2 (בת"ל מקסימלית ופורשת מינימלית)
יהא V V V מעל F \mathbb{F} F .
קבוצת וקטורים תקרא בת"ל מקסימלית אם היא בת"ל וכל וקטור ב-V V V שנוסיף לה יהפוך אותה לת"ל.
קבוצת וקטורים תקרא פורשת מינימלית אם היא פורשת את V V V וכל וקטור שנוריד ממנה יגרום לה להפסיק לפרוש את V V V .
(באופן שקול, היא לא מכילה ממש קבוצה פורשת)
{ ( 1 0 0 ) , ( 0 1 1 ) , ( 0 0 1 ) } \left\{\begin{pmatrix}1\\0\\0\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0\\1\\1\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0\\0\\1\end{pmatrix}\right\} ⎩ ⎨ ⎧ 1 0 0 , 0 1 1 , 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫ היא בת"ל מקסימלית שכן כל וקטור שנוסיף לה יהפוך אותה לת"ל בנוסף, היא גם פורשת מינימלית, שכן אם נוריד וקטור היא תפסיק להיות פורשת.
יהא V V V מ"ו. התנאים הבאים שקולים:
B B B בסיס.
B B B קבוצה פורשת מינימלית.
B B B קבוצה בת"ל מקסימלית.
הוכחה:
(1) ⇐ (2): נתון כי B B B בסיס ולכן היא בפרט פורשת את V V V . צ"ל שכל תת קבוצה ממש שלה לא פורשת.
נניח בשלילה שקיימת תת-קבוצה A ⊂ B A \subset B A ⊂ B שפורשת את V V V .
כיוון ש-A A A תת-קבוצה ממש של B B B , קיים v ‾ ∈ B ∖ A \underline{v} \in B \setminus A v ∈ B ∖ A . כיוון ש-A A A פורשת את V V V , אזי v ‾ ∈ s p ( A ) \underline{v}\in sp(A) v ∈ s p ( A ) ולכן הקבוצה A ∪ { v ‾ } ⊆ B A \cup \left\{ \underline{v} \right\}\subseteq B A ∪ { v } ⊆ B החא קבוצה ת"ל, אבל אז גם B B B תהא קבוצה ת"ל, בסתירה לכך ש-B B B בסיס.
(2) ⇐ (3): נתון כי B B B פורשת מינימלית וצ"ל כי היא בת"ל מקסימלית.
ראשית, נניח ש-B B B ת"ל. אזי קיים וקטור v ‾ ∈ B \underline{v} \in B v ∈ B שהוא צ"ל של האחרים ולכן גם B ∖ { v ‾ } B \setminus \left\{ \underline{v} \right\} B ∖ { v } היא קבוצה פרשת בסתירה למינימליות של B B B .
כעת, נניח כי B B B איננה בת"ל מקסימלית, כלומר, קיים v ‾ ∈ V ∖ B \underline{v} \in V \setminus B v ∈ V ∖ B כך ש-B ∪ { v ‾ } B \cup \left\{ \underline{v} \right\} B ∪ { v } גם בת"ל. זה אומר ש-v ∉ s p ( B ) v \not\in sp(B) v ∈ s p ( B ) בסתירה לכך ש-B B B פורשת.
(3) ⇐ (1): נניח ש-B B B בת"ל מקסימלית. צ"ל ש-B B B בסיס ⇐ צ"ל ש-B B B פורשת.
נניח בשלילה ש-B B B איננה פורשת. כלומר, קיים v ‾ ∈ V ∖ s p ( B ) \underline{v} \in V\setminus sp(B) v ∈ V ∖ s p ( B ) . בפרט, v ‾ ∉ s p ( B ) \underline{v} \not\in sp(B) v ∈ s p ( B ) ולכן, לפי המשפט שהזכרנו קודם, B ∪ { v ‾ } B \cup \left\{ \underline{v} \right\} B ∪ { v } בת"ל בסתירה לכך ש-B B B בת"ל מקסימלית. לכן, B B B פורשת ובת"ל ⇐ B B B בסיס.
∎
יהא V V V מ"ו נוצר סופית כך ש-V ≠ { 0 } V\neq \left\{ 0 \right\} V = { 0 } אזי קיים ל-V V V בסיס.
הוכחה:
ברור \R{\text{ברור}} ברור
הסבר: אם A A A פורשת מינימלית, היא בסיס וסיימנו. אם לא, ניתן להשמיט איבר אחד מ-A A A ולבדוק האם היא עדיין פורשת. אם הקבוצה החדשה פורשת מינמלית סיימנו, אחרת, נמשיך עד שנקבל קבוצה פורשת מינימלית.
∎
יהי V V V מ"ו נוצר סופית.
כל קבוצה בת"ל במ"ו V V V ניתן להשלים לבסיס של V V V .
הוכחה של החברה:
נקח קבוצת וקטורים בת"ל A A A נתונה. אם היא בת"ל מקסימלית - סיימנו.
אם לא, נקח וקטור שהוא לא צ"ל של הוקטורים הללו, נצרף אותו ואז נקבל קבוצה בת"ל בעלת וקטור אחד יותר וככה נמשיך עד לקבלת קבוצה בת"ל מקסימלית.
למה יש וקטור כזה? כי היא לא בסיס ובפרט לא פורשת.
∎
מימד
מימד הוא מספר האיברים בבסיס.
נראה כי לכל הבסיסים של מרחב וקטורי אותו גודל.
הלמה של שטייניץ
למה (למת הההחלפה של שטייניץ)
יהא V V V מ"ו. תהא A A A קבוצה פורשת ו-B B B קבוצה בת"ל ⇐ ∣ A ∣ ≥ ∣ B ∣ |A|\geq|B| ∣ A ∣ ≥ ∣ B ∣
(כלומר, מספר האיברים בכל קבוצה פורשת גדול או שווה למספר האיברים בכל קבוצה בת"ל).
אם V V V נוצר סופית, אזי לכל 2 2 2 בסיסים, אותו מספר איברים.
הוכחה:
יהא V V V מ"ו נוצר סופית ויהיו B 1 , B 2 B_{1},B_{2} B 1 , B 2 שני בסיסים שלו.
מחד B 1 B_{1} B 1 פורש ו-B 2 B_{2} B 2 בת"ל ולכן ∣ B 1 ∣ ≥ ∣ B 2 ∣ |B_{1}|\geq |B_{2}| ∣ B 1 ∣ ≥ ∣ B 2 ∣ . מאידח, B 2 B_{2} B 2 פורש ו-B 1 B_{1} B 1 בת"ל ולכן, ∣ B 2 ∣ ≥ ∣ B 1 ∣ |B_{2}|\geq |B_{1}| ∣ B 2 ∣ ≥ ∣ B 1 ∣ .
לכן, ∣ B 1 ∣ = ∣ B 2 ∣ |B_{1}|=|B_{2}| ∣ B 1 ∣ = ∣ B 2 ∣ .
∎
יהא V V V מ"ו נוצר סופית. נסמן ב-dim V \dim V dim V את גודלו של בסיס כלשהו של V V V .
נקרא לכך המימד של V V V . (dim { 0 } = 0 \dim\left\{ 0 \right\}=0 dim { 0 } = 0 )
נדגים את ההוכחה(של הלמה ) על מקרה פרטי:
נניח כי A = { w ‾ 1 , w ‾ 2 , w ‾ 3 } A=\left\{ \underline{w}_{1},\underline{w}_{2},\underline{w}_{3} \right\} A = { w 1 , w 2 , w 3 } קבוצה סדורה פורשת ו-B = { v ‾ 1 , v ‾ 2 , v ‾ 3 , v ‾ 4 } B=\left\{ \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\underline{v}_{3},\underline{v}_{4} \right\} B = { v 1 , v 2 , v 3 , v 4 } קבוצה סדורה בת"ל. נראה כי זה לא יתכן.
נבנה קבוצה חדשה: A 1 = { v ‾ 1 , w ‾ 1 , w ‾ 2 , w ‾ 3 } A_{1}=\left\{ \underline{v}_{1},\underline{w}_{1},\underline{w}_{2},\underline{w}_{3} \right\} A 1 = { v 1 , w 1 , w 2 , w 3 } . היא פורשת, שכן היא מכילה את A A A שהינה פורשת ותלויה ליניארית שכן v ‾ 1 \underline{v}_{1} v 1 הוא צ"ל של האחרים(כי A A A פורשת).
לכן, יש ב-A 1 A_{1} A 1 איבר כלשהו שהוא צ"ל של קודמיו. לא יתכן כי זה v ‾ 1 \underline{v}_{1} v 1 כי { v ‾ 1 } \left\{ \underline{v}_{1} \right\} { v 1 } בת"ל. (קודמיו זה הקבוצה הריקה ופירושו ש-{ v ‾ 1 } \left\{ \underline{v}_{1} \right\} { v 1 } וקטור האפס)
לכן, זהו אחד מה-w w w -ים. נניח בה"כ כי w ‾ 2 \underline{w}_{2} w 2 הוא צ"ל של קודמיו. נשמיט אותו ונגדיר קבוצה חדשה:
A 2 = { v ‾ 1 , w ‾ 1 , w ‾ 3 } A_{2}=\left\{ \underline{v}_{1},\underline{w}_{1},\underline{w}_{3} \right\} A 2 = { v 1 , w 1 , w 3 }
אנו יודעים כי A 2 A_{2} A 2 היא קבוצה פורשת כי w ‾ 2 \underline{w}_{2} w 2 צ"ל של האחרים.
A 3 = { v ‾ 1 , v ‾ 2 , w ‾ 1 , w ‾ 3 } A_{3}=\left\{ \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\underline{w}_{1},\underline{w}_{3} \right\} A 3 = { v 1 , v 2 , w 1 , w 3 }
זוהי קבוצה פורשת שכן היא מכילה את A 2 A_{2} A 2 ובנוסף היא ת"ל כי הווקטור v ‾ 2 \underline{v}_{2} v 2 הוא צ"ל של האחרים (כי A 2 A_{2} A 2 פורשת). לכן, יש ב-A 3 A_{3} A 3 איבר שהוא צ"ל של קודמיו. אלה אינם v ‾ 1 , v ‾ 2 \underline{v}_{1},\underline{v}_{2} v 1 , v 2 שכן הם חלק מקבוצה בת"ל ולכן בת"ל. לכן, זהו אחד מה-w w w -ים.
נניח בה"כ כי w ‾ 1 \underline{w}_{1} w 1 צ"ל של קודמיו. נשמיט אותו ונקבל:
A 4 = { v ‾ 1 , v ‾ 2 , w ‾ 3 } A_{4}=\left\{ \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\underline{w}_{3} \right\} A 4 = { v 1 , v 2 , w 3 }
נקבל כי A 4 A_{4} A 4 פורשת. נגדיר:
A 5 = { v ‾ 1 , v ‾ 2 , v ‾ 3 , w ‾ 3 } A_{5}=\left\{ \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\underline{v}_{3},\underline{w}_{3} \right\} A 5 = { v 1 , v 2 , v 3 , w 3 }
נקבל כי היא פורשת, שכן היא מכילה את A 4 A_{4} A 4 . והיא ת"ל כי v ‾ 3 \underline{v}_{3} v 3 צ"ל של האחרים. אז, יש בה איבר שהוא צ"ל של קודמיו. זה לא v ‾ 1 , v ‾ 2 , v ‾ 3 \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\underline{v}_{3} v 1 , v 2 , v 3 כי הם בת"ל ולכן זה w ‾ 3 \underline{w}_{3} w 3 . נשמיט אותו ונקבל כי A 6 = { v ‾ 1 , v ‾ 2 , v ‾ 3 } A_{6}=\left\{ \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\underline{v}_{3} \right\} A 6 = { v 1 , v 2 , v 3 } פורשת ובפרט v ‾ 4 \underline{v}_{4} v 4 צ"ל של v ‾ 1 , v ‾ 2 , v ‾ 3 \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\underline{v}_{3} v 1 , v 2 , v 3 וזו סתירה כי B B B בת"ל.
∎
יהא V V V מ"ו ממימד n n n (dim V = n \dim V=n dim V = n ) אזי
בכל קבוצה בת"ל יש לכל היותר n n n איברים.
בכל קבוצה פורשת יש לפחות n n n איברים.
כל קבוצה בת"ל עם n n n איברים היא בסיס.
כל קבוצה פורשת עם n n n איברים היא בסיס.
הוכחה:
(1) מכיוון ש-dim V = n \dim V=n dim V = n , קיים ל-V V V בסיס בעל n n n איברים. בסיס זה הוא גם קבוצה פורשת ולכן, לכל קבוצה בת"ל יש לכל היותר n n n איברים לפי הלמה של שטייניץ.
(2) מכיוון ש-dim V = n \dim V=n dim V = n , קיים ל-V V V בסיס בעל n n n איברים. בסיס זה הוא גם קבוצה בת"ל. לכן, בכל קבוצה פורשת יש לפחות n n n איברים לפי הלמה של שטייניץ.
(3) תהא B B B קבוצה בת"ל בעלת n n n איברים. לפי (1) היא בהכרח בת"ל מקסימלית ולכן בסיס.
(4) תהא B B B קבוצה פורשת בעלת n n n איברים. לפי (2) היא בהכרח פורשת מינימלית ולכן בסיס.
∎
כעת נוכיח את משפט 834 בפתוחה. יעלה ויבוא המשפט:
יהא V V V מ"ו ויהא W W W תת-מרחב של V V V . אזי, dim W ≤ dim V \dim W\leq \dim V dim W ≤ dim V ומתקיים שוויון ⇔ W = V W=V W = V .
בפרט, זה אומר ש-W ⊂ V W \subset V W ⊂ V ⇔ dim W < dim V \dim W<\dim V dim W < dim V .
הוכחה:
נסמן dim V = n \dim V=n dim V = n ונניח בשלילה כי dim W > n \dim W>n dim W > n . נקבל שקיים ל-W W W בסיס בעל יותר מ-n n n איברים. הבסיס של W W W הוא בת"ל והוא מוכל ב-V V V . קיבלנו שיש ב-V V V קבוצה בת"ל עם יותר מ-n n n איברים - סתירה למשפט הקודם.
כעת, נניח כי dim W = n \dim W=n dim W = n . נקבל שהבסיס של W W W הוא בת"ל ועם n n n איברים. כיוון שהוא מוכל ב-V V V , לפי המשפט הקודם, זהו גם בסיס ל-V V V . נסמן את הבסיס B B B ונקבל כי W = s p ( B ) W=sp(B) W = s p ( B ) וגם V = s p ( B ) V=sp(B) V = s p ( B ) ולכן W = V W=V W = V .
הכיוון ההפוך: ברור . (אם W = V W=V W = V ⇐ dim W = dim V \dim W=\dim V dim W = dim V )
∎
נקח V = M ( R ) 2 × 2 V=M \underset{2\times2}{(\mathbb{R})} V = M 2 × 2 ( R ) ויהיו W = { A ∈ V ∣ A = A t } = { A ∈ V A = ( a b b c ) } , U = { A ∈ V A = ( a a − b a + b ) } W=\left\{ A \in V|A=A^t \right\}=\left\{ \begin{array}{c|c}A \in V& A=\begin{pmatrix}a&b\\b&c\end{pmatrix}\end{array} \right\},U=\left\{ \begin{array}{c|c}A \in V & A=\begin{pmatrix}a&a\\-b&a+b\end{pmatrix}\end{array} \right\} W = { A ∈ V ∣ A = A t } = { A ∈ V A = ( a b b c ) } , U = { A ∈ V A = ( a − b a a + b ) }
מצאו בסיסים ומימד ל-U , W , U + W , U ∩ W U,W,U+W,U \cap W U , W , U + W , U ∩ W .
הוכחה:
נמצא בסיסים ומימדים ל-U U U ו-W W W . נמצא קבוצה פורשת ל-U U U :
U = { A ∈ V A = ( a a − b a + b ) } = { a ( 1 1 0 1 ) + b ( 0 0 − 1 1 ) } = s p { ( 1 1 0 1 ) , ( 0 0 − 1 1 ) } U=\left\{ \begin{array}{c|c}
A \in V & A=\begin{pmatrix}
a & a \\
-b & a+b
\end{pmatrix}
\end{array} \right\}=\left\{ \begin{array}{c|c}
a\begin{pmatrix}
1 & 1 \\
0 & 1
\end{pmatrix}+b\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
-1 & 1
\end{pmatrix}
\end{array} \right\}=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 & 1 \\
0 & 1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
-1 & 1
\end{pmatrix} \right\} U = { A ∈ V A = ( a − b a a + b ) } = { a ( 1 0 1 1 ) + b ( 0 − 1 0 1 ) } = s p { ( 1 0 1 1 ) , ( 0 − 1 0 1 ) }
הוקטורים לא פרופורציונליים(בדקו!) ולכן בת"ל ולכן, הם בסיס ל-U U U .
לכן, { ( 1 1 0 1 ) , ( 0 0 − 1 1 ) } \left\{ \begin{pmatrix}1&1\\0&1\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0&0\\-1&1\end{pmatrix} \right\} { ( 1 0 1 1 ) , ( 0 − 1 0 1 ) } בסיס ל-U U U ו-dim U = 2 \dim U=2 dim U = 2 .
W = { ( a b b c ) a , b , c ∈ R } = { a ( 1 0 0 0 ) + b ( 0 1 1 0 ) + c ( 0 0 0 1 ) a , b , c ∈ R } W=\left\{ \begin{array}{c|c}
\begin{pmatrix}
a & b \\
b & c
\end{pmatrix} & a,b,c \in \mathbb{R}
\end{array} \right\}=\left\{ \begin{array}{c|c}
a\begin{pmatrix}
1 & 0 \\
0 & 0
\end{pmatrix}+b\begin{pmatrix}
0 & 1 \\
1 & 0
\end{pmatrix}+c\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
0 & 1
\end{pmatrix} & a,b,c \in \mathbb{R}
\end{array} \right\} W = { ( a b b c ) a , b , c ∈ R } = { a ( 1 0 0 0 ) + b ( 0 1 1 0 ) + c ( 0 0 0 1 ) a , b , c ∈ R }
= s p { ( 1 0 0 0 ) , ( 0 1 1 0 ) , ( 0 0 0 1 ) } =sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 & 0 \\
0 & 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 1 \\
1 & 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
0 & 1
\end{pmatrix} \right\} = s p { ( 1 0 0 0 ) , ( 0 1 1 0 ) , ( 0 0 0 1 ) }
הקבוצה בת"ל (תרגיל) ולכן, בסיס ל-W W W ו-dim W = 3 \dim W=3 dim W = 3 .
נמצא את U + W U+W U + W :
U + W = s p { ( 1 1 0 1 ) , ( 0 0 − 1 1 ) , ( 1 0 0 0 ) , ( 0 1 1 0 ) , ( 0 0 0 1 ) } U+W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 & 1 \\
0 & 1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
-1 & 1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
1 & 0 \\
0 & 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 1 \\
1 & 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
0 & 1
\end{pmatrix} \right\} U + W = s p { ( 1 0 1 1 ) , ( 0 − 1 0 1 ) , ( 1 0 0 0 ) , ( 0 1 1 0 ) , ( 0 0 0 1 ) }
חיבור שלושת האמצעיים הינו הראשון ולכן נוכל להזדכות עליו(לא לעשות במבחן)
U + P = s p { ( 0 0 − 1 1 ) , ( 1 0 0 0 ) , ( 0 1 1 0 ) , ( 0 0 0 1 ) } U+P=sp\left\{ \begin{pmatrix}
0 & 0 \\
-1 & 1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
1 & 0 \\
0 & 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 1 \\
1 & 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
0 & 1
\end{pmatrix} \right\} U + P = s p { ( 0 − 1 0 1 ) , ( 1 0 0 0 ) , ( 0 1 1 0 ) , ( 0 0 0 1 ) }
הקבוצה פורשת וגם בת"ל (תרגיל).
נמצא U ∩ W U \cap W U ∩ W :
נקח v ‾ ∈ U ∩ W \underline{v} \in U \cap W v ∈ U ∩ W .
דרך א':
α ( 1 1 0 1 ) + α 2 ( 0 0 − 1 1 ) = v ‾ = α 3 ( 1 0 0 0 ) + α 4 ( 0 1 1 0 ) + α 5 ( 0 0 0 1 ) \alpha \begin{pmatrix}
1 & 1 \\
0 & 1
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
-1 & 1
\end{pmatrix}=\underline{v}=\alpha_{3}\begin{pmatrix}
1 & 0 \\
0 & 0
\end{pmatrix}+\alpha_{4}\begin{pmatrix}
0 & 1 \\
1 & 0
\end{pmatrix}+\alpha_{5}\begin{pmatrix}
0 & 0 \\
0 & 1
\end{pmatrix} α ( 1 0 1 1 ) + α 2 ( 0 − 1 0 1 ) = v = α 3 ( 1 0 0 0 ) + α 4 ( 0 1 1 0 ) + α 5 ( 0 0 0 1 )
פותרים - בוחרים אגף ומוצאים את החיתוך.
דרך ב':
נמצא A = ( a a − b a + b ) A=\begin{pmatrix}a&a\\-b&a+b\end{pmatrix} A = ( a − b a a + b ) המקיימת:
( a − b a a + b ) = ( a a − b a + b ) \begin{pmatrix}
a & -b \\
a & a+b
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
a & a \\
-b & a+b
\end{pmatrix} ( a a − b a + b ) = ( a − b a a + b )
יוסי מעדיף את דרך א' כי היא יותר בטוחה ודורשת פחות C P U CPU CP U במבחן.
{ a = a − b = a a = − b a + b = a + b \begin{cases}
a=a \\
-b=a \\
a=-b \\
a+b=a+b
\end{cases} ⎩ ⎨ ⎧ a = a − b = a a = − b a + b = a + b
קיבלנו כי b = − a b=-a b = − a ולכן:
A = { ( a a a 0 ) a ∈ R } = s p { ( 1 1 1 0 ) } A=\left\{ \begin{array}{c|c}
\begin{pmatrix}
a & a \\
a & 0
\end{pmatrix} & a \in \mathbb{R}
\end{array} \right\}=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 & 1 \\
1 & 0
\end{pmatrix} \right\} A = { ( a a a 0 ) a ∈ R } = s p { ( 1 1 1 0 ) }
∎
יהי V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F .
אם dim V = 1 \dim V=1 dim V = 1 אזי, כל s p { k } sp\left\{ k \right\} s p { k } כאשר k ∈ F k \in \mathbb{F} k ∈ F הוא בסיס של V V V .
אם נחבר את שני המרחבים ("דמקה, דמקה, דמקה" - יוסי) אז נקבל את החיתוך ביניהם פעמיים - לכן, נצטרך לחסר אותו פעם אחת.
dim ( U + W ) = dim U + dim W − dim ( U ∩ W ) \dim(U+W)=\dim U+\dim W - \dim(U \cap W) dim ( U + W ) = dim U + dim W − dim ( U ∩ W )
וזהו משפט המימדים הראשון.
משפט (משפט המימדים הראשון(לסכום ת"מ))
יהא V V V מ"ו נוצר סופית ו-U , W U,W U , W ת"מ של V V V . אזי:
dim ( U + W ) = dim U + dim W − dim ( U ∩ W ) \dim(U+W)=\dim U+\dim W-\dim(U \cap W) dim ( U + W ) = dim U + dim W − dim ( U ∩ W )
הוכחה: ("proof חברה" - יוסי)
נסמן dim U = n , dim W = m , dim ( U ∩ W ) = k \dim U=n,\dim W=m,\dim(U \cap W)=k dim U = n , dim W = m , dim ( U ∩ W ) = k . נרצה להראות כי dim ( U + W ) = n + m − k \dim(U+W)=n+m-k dim ( U + W ) = n + m − k .
יהא { v ‾ 1 , … , v ‾ k } \left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k} \right\} { v 1 , … , v k } בסיס ל-U ∩ W U \cap W U ∩ W . נשלים אותו לבסיס של U U U :
{ v ‾ 1 , … , v ‾ k , u ‾ k + 1 , u ‾ k + 2 , … , u ‾ n } \left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{u}_{k+1},\underline{u}_{k+2},\dots,\underline{u}_{n} \right\} { v 1 , … , v k , u k + 1 , u k + 2 , … , u n }
ומאידך, נשלים אותו לבסיס של W W W :
{ v ‾ 1 , … , v ‾ k , w ‾ k + 1 , w ‾ k + 2 , … , w ‾ m } \left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{w}_{k+1},\underline{w}_{k+2},\dots,\underline{w}_{m} \right\} { v 1 , … , v k , w k + 1 , w k + 2 , … , w m }
נראה כי: B = { v ‾ 1 , … , v ‾ k , u ‾ k + 1 , … , u ‾ n , w ‾ k + 1 , … , w ‾ m } B=\left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{u}_{k+1},\dots,\underline{u}_{n},\underline{w}_{k+1},\dots,\underline{w}_{m} \right\} B = { v 1 , … , v k , u k + 1 , … , u n , w k + 1 , … , w m } בסיס ל-U + W U+W U + W .
U + W = s p { v ‾ 1 , … , v ‾ k , … , u ‾ k + 1 , … , u ‾ n } + s p { v ‾ 1 , … , v ‾ k , w ‾ k + 1 , … , w ‾ m } U+W=sp\left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\dots,\underline{u}_{k+1},\dots,\underline{u}_{n} \right\}+sp\left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{w}_{k+1},\dots,\underline{w}_{m} \right\} U + W = s p { v 1 , … , v k , … , u k + 1 , … , u n } + s p { v 1 , … , v k , w k + 1 , … , w m }
לפי משפט, U + W = s p B = { v ‾ 1 , … , v ‾ k , u ‾ k + 1 , … , u ‾ n , w ‾ k + 1 , … , w ‾ m } U+W=spB=\left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{u}_{k+1},\dots,\underline{u}_{n},\underline{w}_{k+1},\dots,\underline{w}_{m} \right\} U + W = s pB = { v 1 , … , v k , u k + 1 , … , u n , w k + 1 , … , w m } .
נניח כי:
α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α k v ‾ k + β k + 1 u ‾ k + 1 + ⋯ + β n u ‾ n + γ k + 1 w ‾ k + 1 + ⋯ + γ m w ‾ m = 0 ‾ \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{k}\underline{v}_{k}+\beta_{k+1}\underline{u}_{k+1}+\dots+\beta_{n}\underline{u}_{n}+\gamma_{k+1}\underline{w}_{k+1}+\dots+\gamma_{m}\underline{w}_{m}=\underline{0} α 1 v 1 + ⋯ + α k v k + β k + 1 u k + 1 + ⋯ + β n u n + γ k + 1 w k + 1 + ⋯ + γ m w m = 0
⇓ \Downarrow ⇓
α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α k v ‾ k + β k + 1 u ‾ k + 1 + ⋯ + β n u ‾ n ⏟ ∈ U = − γ k + 1 w ‾ k + 1 − ⋯ − γ m w ‾ m ⏟ ∈ W ( ∗ ) \underbrace{\alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{k}\underline{v}_{k}+\beta_{k+1}\underline{u}_{k+1}+\dots+\beta_{n}\underline{u}_{n}}_{\in\ U}=\underbrace{-\gamma_{k+1}\underline{w}_{k+1}-\dots-\gamma_{m}\underline{w}_{m}}_{\in\ W} \qquad (*) ∈ U α 1 v 1 + ⋯ + α k v k + β k + 1 u k + 1 + ⋯ + β n u n = ∈ W − γ k + 1 w k + 1 − ⋯ − γ m w m ( ∗ )
לכן, שני האגפים ב-U ∩ W U \cap W U ∩ W . בפרט:
− γ k + 1 w ‾ k + 1 − ⋯ − γ m w ‾ m ⏟ ∈ U ∩ W = δ 1 v ‾ 1 + ⋯ + δ k v ‾ k \underbrace{-\gamma_{k+1}\underline{w}_{k+1}-\dots-\gamma_{m}\underline{w}_{m}}_{\in\ U \cap W}=\delta_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\delta_{k}\underline{v}_{k} ∈ U ∩ W − γ k + 1 w k + 1 − ⋯ − γ m w m = δ 1 v 1 + ⋯ + δ k v k
נקבל כי:
δ 1 v ‾ 1 + ⋯ + δ k v ‾ k + γ k + 1 w ‾ k + 1 + ⋯ + γ m w ‾ m = 0 ‾ \delta_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\delta_{k}\underline{v}_{k}+\gamma_{k+1}\underline{w}_{k+1}+\dots+\gamma_{m}\underline{w}_{m}=\underline{0} δ 1 v 1 + ⋯ + δ k v k + γ k + 1 w k + 1 + ⋯ + γ m w m = 0
אבל { v ‾ 1 , … , v ‾ k , w ‾ k + 1 , … , w ‾ m } \left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{w}_{k+1},\dots,\underline{w}_{m} \right\} { v 1 , … , v k , w k + 1 , … , w m } בסיס של W W W ובפרט בת"ל ולכן: δ 1 = ⋯ = δ k = γ k + 1 = ⋯ = γ m = 0 \delta_{1}=\dots=\delta_{k}=\gamma_{k+1}=\dots=\gamma_{m}=0 δ 1 = ⋯ = δ k = γ k + 1 = ⋯ = γ m = 0 .
נציב ב-( ∗ ) (*) ( ∗ ) ונקבל כי:
α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α k v ‾ k + β k + 1 u ‾ k + 1 + ⋯ + β n u ‾ n = 0 ‾ \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{k}\underline{v}_{k}+\beta_{k+1}\underline{u}_{k+1}+\dots+\beta_{n}\underline{u}_{n}=\underline{0} α 1 v 1 + ⋯ + α k v k + β k + 1 u k + 1 + ⋯ + β n u n = 0
אבל, { v ‾ 1 , … , v ‾ k , u ‾ k + 1 , … , u ‾ n } \left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{u}_{k+1},\dots,\underline{u}_{n} \right\} { v 1 , … , v k , u k + 1 , … , u n } בסיס של U U U ובפרט, בת"ל ולכן:
α 1 = ⋯ = α k = β k + 1 = ⋯ = β n = 0 \alpha_{1}=\dots=\alpha_{k}=\beta_{k+1}=\dots=\beta_{n}=0 α 1 = ⋯ = α k = β k + 1 = ⋯ = β n = 0
∎
יהא V V V מ"ו נוצר סופית ויהיו U 1 , U 2 , W U_{1},U_{2},W U 1 , U 2 , W ת"מ של V V V כך ש:
מתקיים V = U 1 ⊕ U 2 V=U_{1} \oplus U_{2} V = U 1 ⊕ U 2
מתקיים U 1 ∩ W = { 0 ‾ } U_{1} \cap W=\left\{ \underline{0} \right\} U 1 ∩ W = { 0 }
הוכיחו כי dim W ≤ dim U 2 \dim W\leq \dim U_{2} dim W ≤ dim U 2 .
הוכחה:
לפי משפט, U 1 + W ⊆ V = U 1 + U 2 U_{1}+W \subseteq V=U_{1}+U_{2} U 1 + W ⊆ V = U 1 + U 2 ⇐ לפי משפט, dim ( U 1 + W ) ≤ dim ( U 1 + U 2 ) \dim(U_{1}+W)\leq \dim(U_{1}+U_{2}) dim ( U 1 + W ) ≤ dim ( U 1 + U 2 ) . ⇐ לפי משפט המימדים:
dim U 1 + dim W − dim ( U 1 ∩ W ) ⏟ = 0 לפי נתון ≤ dim U 1 + dim U 2 − dim ( U 1 ∩ U 2 ) ⏟ = 0 לפי סכום ישר \dim U_{1}+\dim W-\underbrace{\dim(U_{1}\cap W)}_{\begin{matrix}
=0 \\
\R{\text{לפי נתון}}
\end{matrix}}\leq \dim U_{1}+\dim U_{2}-\underbrace{\dim(U_{1} \cap U_{2})}_{\begin{matrix}
=0 \\
\R{\text{לפי סכום ישר}}
\end{matrix}} dim U 1 + dim W − = 0 לפי נתון dim ( U 1 ∩ W ) ≤ dim U 1 + dim U 2 − = 0 לפי סכום ישר dim ( U 1 ∩ U 2 )
∎
מימדים ומטריצות
r o w ( A ) = מרחב השורות של מטריצה A = אוסף כל הצ"ל של השורות של A row(A)=\begin{matrix}
\R{\text{מרחב השורות}} \\
\R{\text{של מטריצה A}}
\end{matrix}=\begin{matrix}
\R{\text{אוסף כל הצ"ל}} \\
\R{\text{של השורות של A}}
\end{matrix} ro w ( A ) = מרחב השורות של מטריצה A = אוסף כל הצ"ל של השורות של A
A , B A,B A , B שקולות שורה ⇐ r o w ( A ) = r o w ( B ) row(A)=row(B) ro w ( A ) = ro w ( B )
A , B A,B A , B שקולות שורה ⇐ שורות של A A A בת"ל ⇔ שורות של B B B בת"ל.
שורות שונות מאפס של מטריצה מדורגת - בת"ל.
מספר השורות השונות מאפס של מטריצה מדורגת של המטריצה A A A נקרא הדרגה של A A A .
dim ( r o w ( A ) ) = r ( A ) \dim(row(A))=r(A) dim ( ro w ( A )) = r ( A )
הוכחה:
ברור \R{\text{ברור}} ברור
הסבר: r ( A ) r(A) r ( A ) הוא מספר השורות השונות מאפס לאחר הדירוג וזהו בדיוק בסיס למרחב השורות של A A A .
∎
מימד מרחב השורות של A A A = = = מימד מרחב העמודות של A A A = = = דרגה של A A A .
A = ( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ) A=\begin{pmatrix}1&2&3&4\\5&6&7&8\\9&10&11&12\end{pmatrix} A = 1 5 9 2 6 10 3 7 11 4 8 12
r o w ( A ) = s p { ( 1 2 3 4 ) , ( 5 6 7 8 ) , ( 9 10 11 12 ) } row(A)=sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\2\\3\\4\end{pmatrix},\begin{pmatrix}5\\6\\7\\8\end{pmatrix},\begin{pmatrix}9\\10\\11\\12\end{pmatrix} \right\} ro w ( A ) = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 4 , 5 6 7 8 , 9 10 11 12 ⎭ ⎬ ⎫
c o l ( A ) = s p { ( 1 5 9 ) , ( 2 6 10 ) , ( 3 7 11 ) , ( 4 8 12 ) } col(A)=sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\5\\9\end{pmatrix},\begin{pmatrix}2\\6\\10\end{pmatrix},\begin{pmatrix}3\\7\\11\end{pmatrix},\begin{pmatrix}4\\8\\12\end{pmatrix} \right\} co l ( A ) = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 5 9 , 2 6 10 , 3 7 11 , 4 8 12 ⎭ ⎬ ⎫
( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ) ⟶ ( 1 2 3 4 0 1 2 3 0 0 0 0 ) \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 & 4 \\ 5 & 6 & 7 & 8\\ 9 & 10 & 11 & 12
\end{pmatrix}\longrightarrow \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 & 4 \\
0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & 0 & 0
\end{pmatrix} 1 5 9 2 6 10 3 7 11 4 8 12 ⟶ 1 0 0 2 1 0 3 2 0 4 3 0
r ( A ) = r ( A t ) r(A)=r(A^t) r ( A ) = r ( A t )
הוכחה:
תהא B B B מטריצה m × n m\times n m × n מדרגה r r r . אזי, dim ( r o w ( A ) ) = r \dim(row(A))=r dim ( ro w ( A )) = r .
לכן, יש r r r שורות { s 1 , … , s r } \left\{ s_{1},\dots,s_{r} \right\} { s 1 , … , s r } שהן בסיס ל-r o w ( A ) row(A) ro w ( A ) .
בפרט, כל שורה של B B B היא צ"ל של s 1 , … , s r s_{1},\dots,s_{r} s 1 , … , s r . נסמן את שורות B B B ב-R 1 , … , R m R_{1},\dots,R_{m} R 1 , … , R m ונקבל שקיימים סקלרים כך ש:
( ∗ ) { R 1 = α 11 s 1 + α 12 s 2 + ⋯ + α 1 r s r R 2 = α 21 s 1 + α 22 s 2 + ⋯ + α 2 r s r ⋮ R m = α m 1 s 1 + α m 2 s 2 + ⋯ + α m r s r (*)\begin{cases}
R_{1}=\alpha_{11}s_{1}+\alpha_{12}s_{2}+\dots+\alpha_{1r}s_{r} \\
R_{2}=\alpha_{21}s_{1}+\alpha_{22}s_{2}+\dots+\alpha_{2r}s_{r} \\
\vdots \\
R_{m}=\alpha_{m1}s_{1}+\alpha_{m2}s_{2}+\dots+\alpha_{mr}s_{r}
\end{cases} ( ∗ ) ⎩ ⎨ ⎧ R 1 = α 11 s 1 + α 12 s 2 + ⋯ + α 1 r s r R 2 = α 21 s 1 + α 22 s 2 + ⋯ + α 2 r s r ⋮ R m = α m 1 s 1 + α m 2 s 2 + ⋯ + α m r s r
נסמן:
s 1 = ( s 11 , s 12 , … , s 1 n ) ⋮ s r = ( s r 1 , s r 2 , … , s r n ) R 1 = ( b 11 , b 12 , … , b 1 n ) ⋮ R m = ( b m 1 , b m 2 , … , b m n ) \begin{matrix}
\begin{matrix}
s_{1}=(s_{11},s_{12},\dots,s_{1n}) \\
\vdots \\
s_{r}=(s_{r1},s_{r2},\dots,s_{rn})
\end{matrix} & \begin{matrix}
R_{1}=(b_{11},b_{12},\dots,b_{1n}) \\
\vdots \\
R_{m}=(b_{m1},b_{m2},\dots,b_{mn})
\end{matrix}
\end{matrix} s 1 = ( s 11 , s 12 , … , s 1 n ) ⋮ s r = ( s r 1 , s r 2 , … , s r n ) R 1 = ( b 11 , b 12 , … , b 1 n ) ⋮ R m = ( b m 1 , b m 2 , … , b mn )
נציב ב-( ∗ ) (*) ( ∗ ) ונקבל:
( b n , b 12 , … , b 1 n ) = α 11 ( s 11 , s 12 , … , s 1 n ) + ⋯ + α 1 r ( s r 1 , s r 2 , … , s r n ) ⋮ ( b m 1 , b m 2 , … , b m n ) = α m 1 ( s 11 , s 12 , … , s 1 m ) + ⋯ + α m r ( s r 1 , s r 2 , … , s r n ) \begin{matrix}
(b_{n},b_{12},\dots,b_{1n})=\alpha_{11}(s_{11},s_{12},\dots,s_{1n})+\dots+\alpha_{1r}(s_{r1},s_{r2},\dots,s_{rn}) \\
\vdots \\
(b_{m1},b_{m2},\dots,b_{mn})=\alpha_{m1}(s_{11},s_{12},\dots,s_{1m})+\dots+\alpha_{mr}(s_{r1},s_{r2},\dots,s_{rn})
\end{matrix} ( b n , b 12 , … , b 1 n ) = α 11 ( s 11 , s 12 , … , s 1 n ) + ⋯ + α 1 r ( s r 1 , s r 2 , … , s r n ) ⋮ ( b m 1 , b m 2 , … , b mn ) = α m 1 ( s 11 , s 12 , … , s 1 m ) + ⋯ + α m r ( s r 1 , s r 2 , … , s r n )
נקבל כי:
c 1 העמודה השמאלית ביותר של B = ( b 11 b 21 ⋮ b m 1 ) = ( α 11 s 11 + ⋯ + α 1 r s r 1 α 21 s 11 + ⋯ + α 2 r s r 1 ⋮ α m 1 s 11 + ⋯ + α m r s r 1 ) \underset{\begin{matrix}
\R{\text{העמודה השמאלית}} \\
\R{\text{ביותר של B}}
\end{matrix}}{c_{1}}=\begin{pmatrix}
b_{11} \\
b_{21} \\
\vdots \\
b_{m1}
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
\alpha_{11}s_{11}+\dots+\alpha_{1r}s_{r1} \\
\alpha_{21}s_{11}+\dots+\alpha_{2r}s_{r1} \\
\vdots \\
\alpha_{m1}s_{11}+\dots+\alpha_{mr}s_{r1}
\end{pmatrix} העמודה השמאלית ביותר של B c 1 = b 11 b 21 ⋮ b m 1 = α 11 s 11 + ⋯ + α 1 r s r 1 α 21 s 11 + ⋯ + α 2 r s r 1 ⋮ α m 1 s 11 + ⋯ + α m r s r 1
= s 11 ( α 11 α 21 ⋮ α m 1 ) ↓ v ‾ 1 + s 21 ( α 12 α 22 ⋮ α m 2 ) ↓ v ‾ 2 + ⋯ + s r 1 ( α 1 r α 2 r ⋮ α m r ) =s_{11}\underset{\begin{matrix}
\downarrow \\
\underline{v}_{1}
\end{matrix}}{\begin{pmatrix}
\alpha_{11} \\
\alpha_{21} \\
\vdots \\
\alpha_{m1}
\end{pmatrix}}+s_{21}\underset{\begin{matrix}
\downarrow \\
\underline{v}_{2}
\end{matrix}}{\begin{pmatrix}
\alpha_{12} \\
\alpha_{22} \\
\vdots \\
\alpha_{m2}
\end{pmatrix}}+\dots+s_{r1}\begin{pmatrix}
\alpha_{1r} \\
\alpha_{2r} \\
\vdots \\
\alpha_{mr}
\end{pmatrix} = s 11 ↓ v 1 α 11 α 21 ⋮ α m 1 + s 21 ↓ v 2 α 12 α 22 ⋮ α m 2 + ⋯ + s r 1 α 1 r α 2 r ⋮ α m r
כלומר, העמודה הראשונה של B B B היא צ"ל של v ‾ 1 , … , v ‾ r \underline{v}_{1},\dots ,\underline{v}_{r} v 1 , … , v r .
באופן דומה, נקבל כי:
c i = ( b 1 i b 2 i ⋮ b m i ) = s 1 i ( α 11 α 21 ⋮ α m 1 ) + ⋯ + s r i ( α 1 r α 2 r ⋮ α m r ) c_{i}=\begin{pmatrix}
b_{1i} \\
b_{2i} \\
\vdots \\
b_{mi}
\end{pmatrix}=s_{1i}\begin{pmatrix}
\alpha_{11} \\
\alpha_{21} \\
\vdots \\
\alpha_{m1}
\end{pmatrix}+\dots+s_{ri}\begin{pmatrix}
\alpha_{1r} \\
\alpha_{2r} \\
\vdots \\
\alpha_{mr}
\end{pmatrix} c i = b 1 i b 2 i ⋮ b mi = s 1 i α 11 α 21 ⋮ α m 1 + ⋯ + s r i α 1 r α 2 r ⋮ α m r
כלומר, כל עמודה של i i i כלשהי של B B B היא גם צ"ל של v ‾ 1 , … v ‾ r \underline{v}_{1},\dots \underline{v}_{r} v 1 , … v r .
כלומר, { v ‾ 1 , … , v ‾ r } \left\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{r} \right\} { v 1 , … , v r } פורשת את c o l ( B ) col(B) co l ( B ) . לכן, dim ( c o l ( B ) ) ≤ r = dim ( r o w ( B ) ) \dim(col(B))\leq r=\dim(row(B)) dim ( co l ( B )) ≤ r = dim ( ro w ( B )) .
מאידך, dim ( c o l ( B ) ) = d i m ( r o w ( B t ) ) \dim(col(B))=dim(row(B^t)) dim ( co l ( B )) = d im ( ro w ( B t )) ולכן, dim ( r o w ( B t ) ) ≤ dim ( r o w ( B ) ) \dim(row(B^t))\leq \dim(row(B)) dim ( ro w ( B t )) ≤ dim ( ro w ( B )) .
זה נכון לכל מטריצה B B B ולכן גם dim ( r o w ( B t ) t ) ≤ dim ( r o w ( B t ) ) \dim(row(B^t)^t)\leq \dim (row(B^t)) dim ( ro w ( B t ) t ) ≤ dim ( ro w ( B t )) ולכן: dim ( r o w ( B ) ) = dim ( r o w ( B t ) ) \dim(row(B))=\dim(row(B^t)) dim ( ro w ( B )) = dim ( ro w ( B t )) ולכן, לפי משפט:
r ( B ) = r ( B t ) r(B)=r(B^t) r ( B ) = r ( B t )
∎
תהא A A A מטריצה מסדר m × n m\times n m × n אזי: r ( A ) ≤ min { m , n } r(A)\leq \min\left\{ m,n \right\} r ( A ) ≤ min { m , n } .
יהיו שתי מטריצות A ∈ F m × n , B ∈ F n × k A \in \mathbb{F}^{m\times n},B \in \mathbb{F}^{n\times k} A ∈ F m × n , B ∈ F n × k אזי:
r ( A B ) ≤ min { r ( A ) , r ( B ) } r(AB)\leq \min\left\{ r(A),r(B) \right\} r ( A B ) ≤ min { r ( A ) , r ( B ) }
מימד מרחב השורות של מטריצה A A A = מימד מרחב העמודות של מטריצה A A A = דרגה של המטריצה A A A .
לפי מסקנה 0,1. \qquad \qquad \qquad מכיוון ש-r ( A ) ≤ min { m , n } r ( A B ) ≤ min { r ( A ) , r ( B ) } \begin{matrix}r(A)\leq \min\left\{ m,n \right\}\\ r(AB)\leq \min\left\{ r(A),r(B) \right\}\end{matrix} r ( A ) ≤ min { m , n } r ( A B ) ≤ min { r ( A ) , r ( B ) } כאשר A A A מסדר m × n m \times n m × n .
הוכחה: של מסקנה (1)
ראינו כי
c o l ( A B ) ⊆ c o l ( A ) r o w ( A B ) ⊆ r o w ( B ) ⟹ dim c o l ( A B ) ≤ dim c o l ( A ) dim r o w ( A B ) ≤ dim r o w ( B ) \begin{matrix}
col(AB) \subseteq col(A) \\
row(AB) \subseteq row(B)
\end{matrix} \implies \begin{matrix}
\dim col(AB)\leq \dim col(A) \\
\dim row(AB)\leq \dim row(B)
\end{matrix} co l ( A B ) ⊆ co l ( A ) ro w ( A B ) ⊆ ro w ( B ) ⟹ dim co l ( A B ) ≤ dim co l ( A ) dim ro w ( A B ) ≤ dim ro w ( B )
⟹ r ( A B ) ≤ r ( A ) r ( A B ) ≤ r ( B ) ⟹ r ( A B ) ≤ min { r ( A ) , r ( B ) } \implies \begin{matrix}
r(AB)\leq r(A) \\
r(AB) \leq r(B)
\end{matrix} \implies r(AB)\leq \min\left\{ r(A),r(B) \right\} ⟹ r ( A B ) ≤ r ( A ) r ( A B ) ≤ r ( B ) ⟹ r ( A B ) ≤ min { r ( A ) , r ( B ) }
∎
סיפורים לחנוכה
( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ) x ‾ = 0 ‾ \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 \\
4 & 5 & 6 \\
7 & 8 & 9
\end{pmatrix}\underline{x}=\underline{0} 1 4 7 2 5 8 3 6 9 x = 0
( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ) → ( 1 0 − 1 0 1 2 0 0 0 ) \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 \\
4 & 5 & 6 \\
7 & 8 & 9
\end{pmatrix}\to \begin{pmatrix}
1 & 0 & -1 \\
0 & 1 & 2 \\
0 & 0 & 0
\end{pmatrix} 1 4 7 2 5 8 3 6 9 → 1 0 0 0 1 0 − 1 2 0
n − r ( A ) = מס’ דרגות החופש=מימד מרחב הפתרונים n-r(A)=\R{\text{מס' דרגות החופש=מימד מרחב הפתרונים}} n − r ( A ) = מס’ דרגות החופש=מימד מרחב הפתרונים
חזרה לפורמליות
תהא A x ‾ = 0 ‾ A\underline{x}=\underline{0} A x = 0 מערכת משוואות הומוגנית עם n n n נעלמים (=מספר העמודות של A A A )
P ( A ) = { x ‾ ∈ F n ∣ A x ‾ = 0 ‾ } P(A)=\left\{ \underline{x} \in \mathbb{F}^n|A\underline{x}=\underline{0} \right\} P ( A ) = { x ∈ F n ∣ A x = 0 }
(מרחב הפתרונים של A x ‾ = 0 ‾ A\underline{x}=\underline{0} A x = 0 - מרחב האפס)
אזי:
dim P ( A ) = n − r ( A ) \dim P(A)=n-r(A) dim P ( A ) = n − r ( A )
r ( A ) + dim P ( A ) = n r(A)+\dim P(A)=n r ( A ) + dim P ( A ) = n
הוכחה:
נסמן k = n − r ( A ) k=n-r(A) k = n − r ( A ) .
ראינו שבמקרה כזה מספר דרגות החופש הוא k k k . לכן, ישנם k k k נעלמים אותם ניתן לבחור שרירותית. נסמנם: y 1 , y 2 , … , y k y_{1},y_{2},\dots,y_{k} y 1 , y 2 , … , y k . נסמן את יתר הנעלמים ב-y k + 1 , … , y n y_{k+1},\dots,y_{n} y k + 1 , … , y n . (שינינו את הסדר של המשתנים המקוריים)
לכן, פתרון המערכת הוא מהצורה:
( y 1 y 2 ⋮ y k α 11 y 1 + α 12 y 2 + ⋯ + α 1 k y k ⋮ α n − k , 1 y 1 + α n − k , 2 y 2 + ⋯ + α n − k , k y k ) = y 1 ( 1 0 0 ⋮ 0 ∗ ⋮ ∗ ) + y 2 ( 0 1 0 ⋮ 0 ∗ ⋮ ∗ ) + ⋯ + y k ( 0 0 ⋮ 0 1 ∗ ⋮ ∗ ) \begin{pmatrix}
y_{1} \\
y_{2} \\
\vdots \\
y_{k} \\
\alpha_{11}y_{1}+\alpha_{12}y_{2}+\dots+\alpha_{1k}y_{k} \\
\vdots \\
\alpha_{n-k,1}y_{1}+\alpha_{n-k,2}y_{2}+\dots+\alpha_{n-k,k}y_{k}
\end{pmatrix}=y_{1}\begin{pmatrix}
1 \\
0 \\
0 \\
\vdots \\
0 \\
* \\
\vdots \\
*
\end{pmatrix}+y_{2}\begin{pmatrix}
0 \\
1 \\
0 \\
\vdots \\
0 \\
* \\
\vdots \\
*
\end{pmatrix}+\dots+y_{k}\begin{pmatrix}
0 \\
0 \\
\vdots \\
0 \\
1 \\
* \\
\vdots \\
*
\end{pmatrix} y 1 y 2 ⋮ y k α 11 y 1 + α 12 y 2 + ⋯ + α 1 k y k ⋮ α n − k , 1 y 1 + α n − k , 2 y 2 + ⋯ + α n − k , k y k = y 1 1 0 0 ⋮ 0 ∗ ⋮ ∗ + y 2 0 1 0 ⋮ 0 ∗ ⋮ ∗ + ⋯ + y k 0 0 ⋮ 0 1 ∗ ⋮ ∗
("ועוד לילילירקרקרק" - יוסי)
אנו יודעים כי { v ‾ 1 , v ‾ 2 , … , v ‾ k } \left\{ \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\dots,\underline{v}_{k} \right\} { v 1 , v 2 , … , v k } פורשים את P ( A ) P(A) P ( A ) . נראה כי הם בת"ל:
( 1 0 0 … 0 ∗ … ∗ 0 1 0 … 0 ∗ … ∗ ⋮ 0 0 0 … 1 ∗ … ∗ ) → המטריצה מדורגת ולכן הווקטורים בת"ל \begin{pmatrix}
1 & 0 & 0 & \dots & 0 & * & \dots & * \\
0 & 1 & 0 & \dots & 0 & * & \dots & * \\
& \vdots \\
0 & 0 & 0 & \dots & 1 & * & \dots & *
\end{pmatrix} \to \begin{matrix}
\R{\text{המטריצה מדורגת}} \\
\R{\text{ולכן הווקטורים בת"ל}}
\end{matrix} 1 0 0 0 1 ⋮ 0 0 0 0 … … … 0 0 1 ∗ ∗ ∗ … … … ∗ ∗ ∗ → המטריצה מדורגת ולכן הווקטורים בת"ל
לכן, זהו בסיס ולכן dim P ( A ) = n − r ( A ) \dim P(A)=n-r(A) dim P ( A ) = n − r ( A ) שהוא מספר השורות של המטריצה הנ"ל.
∎
תהא A ∈ F m × n A \in \mathbb{F}^{m\times n} A ∈ F m × n .
אם A v ‾ = 0 ‾ A\underline{v}=\underline{0} A v = 0 לכל v ‾ ∈ F n \underline{v} \in \mathbb{F}^n v ∈ F n אזי A = 0 A=0 A = 0 .
הוכחה:
ברור \R{ברור} ברור
אם כל v ‾ ∈ F n \underline{v}\in \mathbb{F}^n v ∈ F n הוא פתרון של A x ‾ = 0 ‾ A\underline{x}=\underline{0} A x = 0 אזי, מרחב הפתרונים הוא כל F n \mathbb{F}^n F n ומימדו n n n .
מהמשפט נקבל כי n − r ( A ) = n n-r(A)=n n − r ( A ) = n ⇐ r ( A ) = 0 r(A)=0 r ( A ) = 0 ⇐ A = 0 A=0 A = 0 .
∎
יהיו A , B ∈ F m × n A,B \in \mathbb{F}^{m\times n} A , B ∈ F m × n .
אם A v ‾ = B v ‾ A\underline{v}=B\underline{v} A v = B v לכל v ‾ ∈ F n \underline{v} \in \mathbb{F}^n v ∈ F n אזי A = B A=B A = B .
הוכחה:
ברור \R{ברור} ברור
על פי המסקנה הקודמת, כיוון ש-A v ‾ = B v ‾ A\underline{v}=B\underline{v} A v = B v נקבל כי ( A − B ) v ‾ = 0 ‾ (A-B)\underline{v}=\underline{0} ( A − B ) v = 0 לכל v ‾ ∈ F n \underline{v} \in \mathbb{F}^n v ∈ F n . לכן, A − B = 0 A-B=0 A − B = 0 ⇐ A = B A=B A = B .
∎