סיפורים
2 ( 1 2 ) + 3 ( 3 4 ) = ( 11 16 ) 2 \begin{pmatrix}
1 \\
2
\end{pmatrix}+3 \begin{pmatrix}
3 \\
4
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
11 \\
16
\end{pmatrix} 2 ( 1 2 ) + 3 ( 3 4 ) = ( 11 16 )
אזי נאמר כי ( 11 16 ) \begin{pmatrix}11 \\ 16\end{pmatrix} ( 11 16 ) צירוף ליניארי של ( 1 2 ) \begin{pmatrix}1 \\ 2\end{pmatrix} ( 1 2 ) ו-( 3 4 ) \begin{pmatrix}3 \\ 4\end{pmatrix} ( 3 4 ) .
הווקטור ( 0 0 ) \begin{pmatrix}0 \\ 0\end{pmatrix} ( 0 0 ) הוא גם צירוף ליניארי של ( 1 2 ) \begin{pmatrix}1 \\ 2\end{pmatrix} ( 1 2 ) ו-( 3 4 ) \begin{pmatrix}3 \\ 4\end{pmatrix} ( 3 4 ) .
כעת, נקח:
3 ( 1 2 ) + 5 ( 2 4 ) = ( 13 26 ) 3\begin{pmatrix}
1 \\
2
\end{pmatrix}+5\begin{pmatrix}
2 \\
4
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
13 \\
26
\end{pmatrix} 3 ( 1 2 ) + 5 ( 2 4 ) = ( 13 26 )
0 ( 1 2 ) + 0 ( 2 4 ) = ( 0 0 ) 0\begin{pmatrix}
1 \\
2
\end{pmatrix}+0\begin{pmatrix}
2 \\
4
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0 \\
0
\end{pmatrix} 0 ( 1 2 ) + 0 ( 2 4 ) = ( 0 0 )
2 ( 1 2 ) + ( − 1 ) ( 2 4 ) = ( 0 0 ) 2\begin{pmatrix}
1 \\
2
\end{pmatrix}+(-1)\begin{pmatrix}
2 \\
4
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0 \\
0
\end{pmatrix} 2 ( 1 2 ) + ( − 1 ) ( 2 4 ) = ( 0 0 )
נשים לב כי בדוגמה מלמעלה אין עוד דרך לקבל את ווקטור האפס חוץ מלהכפיל באפסים. נראה שזה המצב באמצעות מערכת משוואות:
α 1 ( 1 2 ) + α 2 ( 3 4 ) = ( 0 0 ) \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1 \\
2
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
3 \\
4
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0 \\
0
\end{pmatrix} α 1 ( 1 2 ) + α 2 ( 3 4 ) = ( 0 0 )
( 1 3 2 4 ) ⟶ ( 1 3 0 − 2 ) ⟶ ( 1 0 0 1 ) ⟹ α 1 = α 2 = 0 \begin{pmatrix}
1&3 \\
2&4
\end{pmatrix}\longrightarrow \begin{pmatrix}
1&3 \\
0&-2
\end{pmatrix}\longrightarrow \begin{pmatrix}
1&0 \\
0&1
\end{pmatrix} \implies \alpha_{1}=\alpha_{2}=0 ( 1 2 3 4 ) ⟶ ( 1 0 3 − 2 ) ⟶ ( 1 0 0 1 ) ⟹ α 1 = α 2 = 0
צירופים ליניאריים
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F ויהיו v ‾ 1 , … , v ‾ n \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} v 1 , … , v n סדרת ווקטורים סופית ב-V V V .
הווקטור v ‾ ∈ V \underline{v}\in V v ∈ V נקרא צירוף ליניארי (קומבינציה ליניארית - ק"ל) של הווקטורים v ‾ 1 , … , v ‾ n \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} v 1 , … , v n אם קיימים סקלרים α 1 , … α n ∈ F \alpha_{1},\dots\alpha_{n}\in \mathbb{F} α 1 , … α n ∈ F כך ש-v ‾ = α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n \underline{v}=\alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n} v = α 1 v 1 + ⋯ + α n v n .
α 1 , … α n \alpha_{1},\dots\alpha_{n} α 1 , … α n נקראים המקדמים הליניאריים .
כמו כן, הצירוף הליניארי היחיד של קבוצה ריקה של ווקטורים הוא וקטור האפס 0 ‾ \underline{0} 0 .
ניתן להגדיר צירוף ליניארי של הווקטורים v ‾ 1 , … , v ‾ n \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} v 1 , … , v n בצורה α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n} α 1 v 1 + ⋯ + α n v n .
האם v ‾ = ( 4 3 4 ) \underline{v}=\begin{pmatrix}4\\ 3\\ 4\end{pmatrix} v = 4 3 4 הוא צ"ל(צירוף ליניארי) של v ‾ 1 = ( 1 2 3 ) , v ‾ 2 = ( 2 − 1 − 2 ) \underline{v}_{1}=\begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix},\underline{v}_{2}=\begin{pmatrix}2\\-1\\-2\end{pmatrix} v 1 = 1 2 3 , v 2 = 2 − 1 − 2 ?
פתרון:
( 4 3 4 ) = α 1 ( 1 2 3 ) + α 2 ( 2 − 1 − 2 ) \begin{pmatrix}
4 \\
3 \\
4
\end{pmatrix}=\alpha_{1}\begin{pmatrix}
1 \\
2 \\
3
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
2 \\
-1 \\
-2
\end{pmatrix} 4 3 4 = α 1 1 2 3 + α 2 2 − 1 − 2
( 1 2 4 2 − 1 3 3 − 2 4 ) ⟶ ( 1 0 2 0 1 1 0 0 0 ) \left(\begin{array}{cc|c}
1 & 2 & 4\\
2 & -1 & 3\\
3 & -2 & 4
\end{array}\right)\longrightarrow \left(\begin{array}{cc|c}
1 & 0 & 2\\
0 & 1 & 1\\
0 & 0 & 0
\end{array}\right) 1 2 3 2 − 1 − 2 4 3 4 ⟶ 1 0 0 0 1 0 2 1 0
ולכן, α 1 = 2 , α 2 = 1 \alpha_{1}=2,\alpha_{2}=1 α 1 = 2 , α 2 = 1 ולכן, ( 4 3 4 ) \begin{pmatrix}4 \\3 \\4\end{pmatrix} 4 3 4 צ"ל של ( 1 2 3 ) \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix} 1 2 3 ו-( 2 − 1 − 2 ) \begin{pmatrix}2\\-1\\-2\end{pmatrix} 2 − 1 − 2 .
במידה וזה לא היה צ"ל, לא היה פתרון.
ברור כי ( 1 2 3 ) ≠ α 1 ( 1 0 0 ) + α 2 ( 1 1 0 ) \begin{pmatrix}1\\ 2\\3\end{pmatrix}\neq \alpha_{1}\begin{pmatrix}1\\0\\0\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}1\\1\\0\end{pmatrix} 1 2 3 = α 1 1 0 0 + α 2 1 1 0 . לא כל ווקטור הוא צירוף ליניארי.
פרישה
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F ותהא A = { v 1 , v 2 , … , v n } A=\{ v_{1},v_{2},\dots,v_{n} \} A = { v 1 , v 2 , … , v n } קבוצת ווקטורים ב-V V V .
הקבוצה הנפרשת על על ידי A A A או הנוצרת על ידי A A A היא:
s p ( A ) = s p ( { v ‾ , … , v ‾ n } ) = { v ‾ ∣ v ‾ = α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n , α 1 , α 2 , … , α n ∈ F } sp(A)=sp(\{ \underline{v},\dots,\underline{v}_{n} \})=\{ \underline{v}\ |\ \underline{v}=\alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n}, \alpha_{1},\alpha_{2},\dots,\alpha_{n}\in \mathbb{F} \} s p ( A ) = s p ({ v , … , v n }) = { v ∣ v = α 1 v 1 + ⋯ + α n v n , α 1 , α 2 , … , α n ∈ F }
s p ( A ) = { α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n ∣ α 1 , α 2 , … , α n ∈ F } sp(A)=\{ \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n}|\alpha_{1},\alpha_{2},\dots,\alpha_{n}\in \mathbb{F} \} s p ( A ) = { α 1 v 1 + ⋯ + α n v n ∣ α 1 , α 2 , … , α n ∈ F }
ואם A = ∅ A=\emptyset A = ∅ אזי s p ( ∅ ) = { 0 ‾ } sp(\emptyset)=\{ \underline{0} \} s p ( ∅ ) = { 0 } .
זוהי קבוצת כל הצירופים הליניאריים האפשריים של איברי A A A .
s p { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) } = R 2 sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\ 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 \\ 1
\end{pmatrix} \right\}=\mathbb{R}^2 s p { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) } = R 2
{ a ( 1 0 ) + b ( 0 1 ) a , b ∈ R } \left\{ \begin{array}{c|c}
a\begin{pmatrix}
1 \\
0
\end{pmatrix}+b\begin{pmatrix}
0 \\
1
\end{pmatrix} & a,b \in \mathbb{R}
\end{array} \right\} { a ( 1 0 ) + b ( 0 1 ) a , b ∈ R }
עבור A ⊆ V A \subseteq V A ⊆ V כלשהי(סופית או אינסופית) s p ( A ) sp(A) s p ( A ) הוא אוסף כל הצירופים הליניאריים הסופיים של וקטורים מתוך A A A .
תהא A = { v ‾ 1 , … , v ‾ n } A=\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} A = { v 1 , … , v n } קבוצת ווקטורים במרחב ווקטורי V V V מעל F \mathbb{F} F . אזי:
s p ( A ) sp(A) s p ( A ) ת"מ של V V V המכילה את A A A .
כל ת"מ W W W של V V V המכיל את A A A מכיל גם את s p ( A ) sp(A) s p ( A ) .
הוכחה: (1)
לא ריקה: 0 ‾ ∈ s p ( A ) \underline{0}\in sp(A) 0 ∈ s p ( A ) . (לוקחים סקלרים אפסים)
סגורה לחיבור:
נקח v ‾ , w ‾ ∈ s p ( A ) \underline{v},\underline{w}\in sp(A) v , w ∈ s p ( A ) אזי קיימים α 1 , … α n \alpha_{1},\dots \alpha_{n} α 1 , … α n כך ש-v ‾ = α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n \underline{v}=\alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n} v = α 1 v 1 + ⋯ + α n v n .
וקיימים β 1 , … , β n \beta_{1},\dots,\beta_{n} β 1 , … , β n כך ש-w ‾ = β 1 v ‾ 1 + ⋯ + β n v ‾ n \underline{w}=\beta_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\beta_{n}\underline{v}_{n} w = β 1 v 1 + ⋯ + β n v n .
ולכן: v ‾ + w ‾ = ( α 1 + β 1 ) v ‾ 1 + ⋯ + ( α n + β n ) v ‾ n ∈ s p ( A ) \underline{v}+\underline{w}=(\alpha_{1}+\beta_{1})\underline{v}_{1}+\dots+(\alpha_{n}+\beta_{n})\underline{v}_{n}\in sp(A) v + w = ( α 1 + β 1 ) v 1 + ⋯ + ( α n + β n ) v n ∈ s p ( A ) .
סגורה לכפל בסקלר: נקח v ‾ ∈ s p ( A ) \underline{v}\in sp(A) v ∈ s p ( A ) ו-λ ∈ F \lambda \in \mathbb{F} λ ∈ F .
קיימים α 1 , … , α n ∈ F \alpha_{1},\dots,\alpha _n \in \mathbb{F} α 1 , … , α n ∈ F כך ש-v ‾ = α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n \underline{v}=\alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n} v = α 1 v 1 + ⋯ + α n v n
λ v ‾ = ( α 1 λ ) v ‾ 1 + ⋯ + ( α n λ ) v ‾ n ∈ s p ( A ) \lambda \underline{v}=(\alpha_{1}\lambda)\underline{v}_{1}+\dots+(\alpha_{n}\lambda)\underline{v}_{n}\in sp(A) λ v = ( α 1 λ ) v 1 + ⋯ + ( α n λ ) v n ∈ s p ( A )
∎
הוכחה: (2)
ברור \R{ברור} ברור
אנו יודעים כי A ⊆ W A \subseteq W A ⊆ W ו-W W W הוא מ"ו, אז לפי 1, s p ( A ) sp(A) s p ( A ) הוא ת"מ של W W W ולכן s p ( A ) ⊆ W sp(A)\subseteq W s p ( A ) ⊆ W .
כעת ניתן לכתוב כי: s p ( A ) sp(A) s p ( A ) הוא תת המרחב הנפרש ע"י A A A .
∎
s p ( A ) sp(A) s p ( A ) הוא ת"מ הקטן ביותר שמכיל את A A A (במובן זה שאם יש תת מרחב אחר שמכיל את A A A הוא מכיל גם את s p ( A ) sp(A) s p ( A ) )
ת"מ קטן ביותר(מינימלי) הוא יחיד.
שהרי אם W W W ו-W ′ W' W ′ הם ת"מ מינימליים שמכילים את A A A אזי W ⊆ W ′ W \subseteq W' W ⊆ W ′ ו-W ′ ⊆ W W' \subseteq W W ′ ⊆ W ולכן W = W ′ W=W' W = W ′ .
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F . A , B ⊆ V A,B \subseteq V A , B ⊆ V תת קבוצות של V V V אזי:
s p ( A ) + s p ( B ) = s p ( A ∪ B ) sp(A)+sp(B)=sp(A \cup B) s p ( A ) + s p ( B ) = s p ( A ∪ B )
הוכחה:
s p ( A ) ⊆ s p ( A ∪ B ) s p ( B ) ⊆ s p ( A ∪ B ) sp(A) \subseteq sp(A \cup B) \qquad sp(B)\subseteq sp(A \cup B) s p ( A ) ⊆ s p ( A ∪ B ) s p ( B ) ⊆ s p ( A ∪ B )
שלושתם תת מרחבים ולכן:
s p ( A ) + s p ( B ) ⊆ s p ( A ∪ B ) sp(A)+sp(B)\subseteq sp(A \cup B) s p ( A ) + s p ( B ) ⊆ s p ( A ∪ B )
כעת, A ⊆ s p ( A ) A \subseteq sp(A) A ⊆ s p ( A ) ⇐ A ⊆ s p ( A ) + s p ( B ) A \subseteq sp(A)+sp(B) A ⊆ s p ( A ) + s p ( B ) .
וגם B ⊆ s p ( B ) B \subseteq sp(B) B ⊆ s p ( B ) ⇐ B ⊆ s p ( A ) + s p ( B ) B \subseteq sp(A)+sp(B) B ⊆ s p ( A ) + s p ( B )
ולכן: A ∪ B ⊆ דמקה s p ( A ) + s p ( B ) A \cup B \underset{\R{\text{דמקה}}}{\subseteq}sp(A)+sp(B) A ∪ B דמקה ⊆ s p ( A ) + s p ( B )
אנו יודעים כי s p ( A ) + s p ( B ) sp(A)+sp(B) s p ( A ) + s p ( B ) ת"מ ולכן, s p ( A ∪ B ) ⊆ s p ( A ) + s p ( B ) sp(A \cup B)\subseteq sp(A)+sp(B) s p ( A ∪ B ) ⊆ s p ( A ) + s p ( B ) .
ולכן, על פי הכלה דו כיוונית:
s p ( A ) + s p ( B ) = s p ( A ∪ B ) sp(A)+sp(B)=sp(A \cup B) s p ( A ) + s p ( B ) = s p ( A ∪ B )
∎
למה זה טוב?
U = s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) } W = s p { ( 1 0 1 ) , ( 9 1 − 1 ) } U=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
2 \\
3
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
4 \\
5 \\
6
\end{pmatrix} \right\}\qquad W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
0 \\
1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
9 \\
1 \\
-1
\end{pmatrix} \right\} U = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 ⎭ ⎬ ⎫ W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 0 1 , 9 1 − 1 ⎭ ⎬ ⎫
U + W = s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) , ( 1 0 1 ) , ( 9 1 − 1 ) } U+W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
2 \\
3
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
4 \\
5 \\
6
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
1 \\
0 \\
1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
9 \\
1 \\
-1
\end{pmatrix} \right\} U + W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 , 1 0 1 , 9 1 − 1 ⎭ ⎬ ⎫
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F . W W W ת"מ של V V V . A A A תת קבוצה של W W W .
אם W = s p ( A ) W=sp(A) W = s p ( A ) נאמר כי A A A קבוצה פורשת של W W W .
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F . A A A תת קבוצה של V V V .
אם V = s p ( A ) V=sp(A) V = s p ( A ) נאמר כי A A A קבוצה פורשת של V V V .
R 2 = s p { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) } \mathbb{R}^2=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 \\ 1
\end{pmatrix} \right\} R 2 = s p { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) }
אזי: { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) } \left\{ \begin{pmatrix}1 \\0\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0 \\ 1\end{pmatrix} \right\} { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) } קבוצה פורשת של R 2 \mathbb{R}^2 R 2 .
במקרה בו V = R 2 V=\mathbb{R}^2 V = R 2 ו-W = s p { ( 1 0 ) } W=sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix} \right\} W = s p { ( 1 0 ) } אזי, ( 1 0 ) \begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix} ( 1 0 ) פורשת את W W W אבל לא פורשת את V V V .
איך בודקים האם מתקיים: ( 1 2 3 ) ∈ s p { ( 1 0 1 ) , ( 1 − 1 2 ) , ( 0 0 1 ) } \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix}\in sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\0\\1\end{pmatrix},\begin{pmatrix}1\\-1\\2\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0\\0\\1\end{pmatrix} \right\} 1 2 3 ∈ s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 0 1 , 1 − 1 2 , 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫ ?
נפתור את מערכת המשוואות: ( 1 1 0 1 0 − 1 0 2 1 2 1 3 ) \left(\begin{array}{ccc|c}1&1&0&1\\ 0&-1&0&2\\1&2&1&3\end{array}\right) 1 0 1 1 − 1 2 0 0 1 1 2 3 .
איך מוצאים קבוצה פורשת לתת-מרחב נתון?
א. מצאו קבוצה פורשת לת"מ W W W של R 2 [ x ] \mathbb{R}_2[x] R 2 [ x ] .
W = { p ( x ) ∈ R 2 [ x ] ∣ p ( 1 ) = 0 } W=\{ p(x) \in \mathbb{R}_{2}[x]\ |\ p(1)=0\} W = { p ( x ) ∈ R 2 [ x ] ∣ p ( 1 ) = 0 }
[???] נקח p ( x ) ∈ W p(x)\in W p ( x ) ∈ W ⇔ p ( x ) = a x 2 + b x + c , p ( 1 ) = 0 p(x)=ax^2+bx+c,p(1)=0 p ( x ) = a x 2 + b x + c , p ( 1 ) = 0 ⇔ a + b + c = 0 a+b+c=0 a + b + c = 0 ⇔ a = − b − c a=-b-c a = − b − c
נחליף את b b b ב-β \beta β ואת C C C ב-γ \gamma γ מכאן, נקבל כי W = { ( − β − γ ) x 2 + β x + γ ∣ β , γ ∈ R } = { β ( − x 2 + x ) + γ ( − x 2 + 1 ) ∣ β , γ ∈ R } = s p { − x 2 + x , − x 2 + 1 } W=\left\{(-\beta-\gamma)x^2+\beta x+\gamma|\beta,\gamma \in \mathbb{R}\right\}=\{ \beta(-x^2+x)+\gamma(-x^2+1)|\beta,\gamma \in \mathbb{R} \}=sp\{ -x^2+x,-x^2+1 \} W = { ( − β − γ ) x 2 + β x + γ ∣ β , γ ∈ R } = { β ( − x 2 + x ) + γ ( − x 2 + 1 ) ∣ β , γ ∈ R } = s p { − x 2 + x , − x 2 + 1 } .
ב. מצאו קבוצה פורשת לתת המרחב U U U של M ( R ) 2 × 2 M \underset{2\times{2}}{(\mathbb{R})} M 2 × 2 ( R ) כאשר:
U = { A ∈ M ( R ) 2 × 2 ( 1 1 1 1 ) A = ( 0 0 0 0 ) } U=\left\{ \begin{array}{c|c}A \in M \underset{2\times2}{(\mathbb{R})} & \begin{pmatrix}
1& 1 \\ 1&1
\end{pmatrix}A=\begin{pmatrix}
0&0\\0&0
\end{pmatrix}\end{array} \right\} U = { A ∈ M 2 × 2 ( R ) ( 1 1 1 1 ) A = ( 0 0 0 0 ) }
A = ( a b c d ) ∈ U ⟺ ( 1 1 1 1 ) ( a b c d ) = ( 0 0 0 0 ) ⟺ ( a + c b + d a + c b + d ) = ( 0 0 0 0 ) A=\begin{pmatrix}
a&b\\ c&d
\end{pmatrix}\in U \iff \begin{pmatrix}
1&1\\1&1
\end{pmatrix}\begin{pmatrix}
a&b\\ c&d
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0&0\\0&0
\end{pmatrix} \iff \begin{pmatrix}
a+c & b+d \\ a+c & b+d
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0&0\\0&0
\end{pmatrix} A = ( a c b d ) ∈ U ⟺ ( 1 1 1 1 ) ( a c b d ) = ( 0 0 0 0 ) ⟺ ( a + c a + c b + d b + d ) = ( 0 0 0 0 )
⇔ מתקיים: a + c = 0 b + d = 0 ⟺ a = − c b = − d \begin{matrix}a+c=0\\ b+d=0\end{matrix}\iff \begin{matrix}a=-c\\ b=-d\end{matrix} a + c = 0 b + d = 0 ⟺ a = − c b = − d .
נחליף את המשתנים כך: c = s , d = t , a = − s , b = − t c=s,d=t,a=-s,b=-t c = s , d = t , a = − s , b = − t וכך נקבל:
U = { ( − s − t s t ) s , t ∈ R } = { s ( − 1 0 1 0 ) + t ( 0 − 1 0 1 ) s , t ∈ R } = s p { ( − 1 0 1 0 ) , ( 0 − 1 0 1 ) } U=\left\{\begin{array}{c|c}
\begin{pmatrix}
-s & -t \\
s&t
\end{pmatrix} & s,t \in \mathbb{R}
\end{array}\right\}=\left\{\begin{array}{c|c}
s\begin{pmatrix}
-1 & 0 \\
1&0
\end{pmatrix} +t\begin{pmatrix}
0 & -1 \\
0&1
\end{pmatrix} & s,t \in \mathbb{R}
\end{array}\right\}=sp\left\{\begin{pmatrix}
-1&0 \\ 1&0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0&-1 \\ 0&1
\end{pmatrix}\right\} U = { ( − s s − t t ) s , t ∈ R } = { s ( − 1 1 0 0 ) + t ( 0 0 − 1 1 ) s , t ∈ R } = s p { ( − 1 1 0 0 ) , ( 0 0 − 1 1 ) }
יהא V = R 4 V=\mathbb{R}^4 V = R 4 ו-U = s p { ( 1 0 1 1 ) , ( − 1 1 0 0 ) } U=sp\left\{\begin{pmatrix}1\\0\\1\\1\end{pmatrix},\begin{pmatrix}-1\\1\\0\\0\end{pmatrix}\right\} U = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 0 1 1 , − 1 1 0 0 ⎭ ⎬ ⎫ ו-W = s p { ( 0 0 1 1 ) , ( − 1 0 0 1 ) } W=sp \left\{\begin{pmatrix}0\\0\\1\\1\end{pmatrix},\begin{pmatrix}-1\\0\\0\\1\end{pmatrix}\right\} W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 0 0 1 1 , − 1 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫ ת"מ של V V V . מצאו את U ∩ W U \cap W U ∩ W ואת U + W U+W U + W .
U + W = s p { ( 1 0 1 1 ) , ( − 1 1 0 0 ) , ( 0 0 1 1 ) , ( − 1 0 0 1 ) } U+W=sp \left\{\begin{pmatrix}
1 \\ 0 \\ 1 \\ 1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
-1 \\ 1 \\ 0 \\ 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 \\ 0 \\ 1 \\ 1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
-1 \\ 0 \\ 0 \\ 1
\end{pmatrix}\right\} U + W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 0 1 1 , − 1 1 0 0 , 0 0 1 1 , − 1 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫
נמצא את U ∩ W U \cap W U ∩ W . נקח v ‾ ∈ U ∩ W \underline{v} \in U \cap W v ∈ U ∩ W . אזי קיימים α 1 , α 2 , α 3 , α 4 \alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3},\alpha_{4} α 1 , α 2 , α 3 , α 4 כך ש-
α 1 ( 1 0 1 1 ) + α 2 ( − 1 1 0 0 ) = v ‾ = α 3 ( 0 0 1 1 ) + α 4 ( − 1 0 0 1 ) \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1 \\ 0 \\ 1 \\ 1
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
-1 \\ 1 \\ 0 \\ 0
\end{pmatrix}=\underline{v}=\alpha_{3}\begin{pmatrix}
0 \\ 0 \\ 1 \\ 1
\end{pmatrix}+\alpha_{4}\begin{pmatrix}
-1 \\ 0 \\ 0 \\ 1
\end{pmatrix} α 1 1 0 1 1 + α 2 − 1 1 0 0 = v = α 3 0 0 1 1 + α 4 − 1 0 0 1
כלומר:
α 1 ( 1 0 1 1 ) + α 2 ( − 1 1 0 0 ) + α 3 ( 0 0 1 1 ) + α 4 ( − 1 0 0 1 ) = ( 0 0 0 0 ) \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1 \\ 0 \\ 1 \\ 1
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
-1 \\ 1 \\ 0 \\ 0
\end{pmatrix}+\alpha_{3}\begin{pmatrix}
0 \\ 0 \\ 1 \\ 1
\end{pmatrix}+\alpha_{4}\begin{pmatrix}
-1 \\ 0 \\ 0 \\ 1
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0\\0\\0\\0
\end{pmatrix} α 1 1 0 1 1 + α 2 − 1 1 0 0 + α 3 0 0 1 1 + α 4 − 1 0 0 1 = 0 0 0 0
( 0 − 1 − 1 1 0 0 0 − 1 1 0 − 1 0 1 1 − 1 0 ) → ( 1 1 − 1 0 0 − 1 0 0 0 0 − 1 1 0 0 0 − 1 ) \begin{pmatrix}
0&-1&-1&1 \\ 0&0&0&-1 \\ 1&0&-1&0\\ 1&1&-1&0
\end{pmatrix} \to \begin{pmatrix}
1&1&-1&0 \\ 0&-1&0&0 \\ 0&0&-1&1 \\ 0&0&0&-1
\end{pmatrix} 0 0 1 1 − 1 0 0 1 − 1 0 − 1 − 1 1 − 1 0 0 → 1 0 0 0 1 − 1 0 0 − 1 0 − 1 0 0 0 1 − 1
קיבלנו כי יש לנו פתרון יחיד ובו: ( α 1 α 2 α 3 α 4 ) = ( 0 0 0 0 ) \begin{pmatrix}\alpha_{1}\\\alpha_{2}\\\alpha_{3}\\\alpha_{4}\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}0\\0\\0\\0\end{pmatrix} α 1 α 2 α 3 α 4 = 0 0 0 0
ולכן: U ∩ W = { ( 0 0 0 0 ) } U \cap W=\left\{ \begin{pmatrix}0\\0\\0\\0\end{pmatrix} \right\} U ∩ W = ⎩ ⎨ ⎧ 0 0 0 0 ⎭ ⎬ ⎫
במקרה אחר:
V = R 3 V=\mathbb{R}^3 V = R 3
W = s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) } W = s p { ( 5 7 9 ) , ( 0 0 1 ) } W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
2 \\
3
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
4 \\
5 \\
6
\end{pmatrix} \right\} \qquad W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
5 \\
7 \\
9
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 \\
0 \\
1
\end{pmatrix} \right\} W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 ⎭ ⎬ ⎫ W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 5 7 9 , 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫
נמצא U ∩ W U \cap W U ∩ W . נקח v ‾ ∈ U ∩ W \underline{v}\in U \cap W v ∈ U ∩ W אזי קיימים α 1 , α 2 , α 3 , α 4 \alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3},\alpha_{4} α 1 , α 2 , α 3 , α 4 כך ש-
α 1 ( 1 2 3 ) + α 2 ( 4 5 6 ) = v ‾ = α 3 ( 5 7 9 ) + α 4 ( 0 0 1 ) \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1\\2\\3
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
4\\5\\6
\end{pmatrix}=\underline{v}=\alpha_{3}\begin{pmatrix}
5\\7\\9
\end{pmatrix}+\alpha_{4}\begin{pmatrix}
0\\0\\1
\end{pmatrix} α 1 1 2 3 + α 2 4 5 6 = v = α 3 5 7 9 + α 4 0 0 1
α 1 ( 1 2 3 ) + α 2 ( 4 5 6 ) + α 3 ( 5 7 9 ) + α 4 ( 0 0 1 ) = ( 0 0 0 ) \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1\\2\\3
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
4\\5\\6
\end{pmatrix}+\alpha_{3}\begin{pmatrix}
5\\7\\9
\end{pmatrix}+\alpha_{4}\begin{pmatrix}
0\\0\\1
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0\\0\\0
\end{pmatrix} α 1 1 2 3 + α 2 4 5 6 + α 3 5 7 9 + α 4 0 0 1 = 0 0 0
( 1 4 − 5 0 2 5 − 7 0 3 6 − 9 − 1 ) → ( 1 0 − 1 0 0 1 − 1 0 0 0 0 1 ) ⟹ { α 1 − α 3 = 0 α 2 − α 3 = 0 α 4 = 0 \begin{pmatrix}
1&4&-5&0 \\
2&5&-7&0 \\
3&6&-9&-1
\end{pmatrix}\to \begin{pmatrix}
1&0&-1&0 \\
0&1&-1&0 \\
0&0&0&1
\end{pmatrix} \implies \begin{cases}
\alpha_{1}-\alpha_{3}=0 \\
\alpha_{2}-\alpha_{3}=0 \\
\alpha_{4}=0
\end{cases} 1 2 3 4 5 6 − 5 − 7 − 9 0 0 − 1 → 1 0 0 0 1 0 − 1 − 1 0 0 0 1 ⟹ ⎩ ⎨ ⎧ α 1 − α 3 = 0 α 2 − α 3 = 0 α 4 = 0
α 1 = α 3 = α 2 = t , α 4 = 0 \alpha_{1}=\alpha_{3}=\alpha_{2}=t,\alpha_{4}=0 α 1 = α 3 = α 2 = t , α 4 = 0
נציב:
t ( 1 2 3 ) + t ( 4 5 6 ) = v ‾ = t ( 5 7 9 ) + 0 ( 0 0 1 ) t\begin{pmatrix}
1\\2\\3
\end{pmatrix}+t\begin{pmatrix}
4\\5\\6
\end{pmatrix}=\underline{v}=t\begin{pmatrix}
5\\7\\9
\end{pmatrix}+0\begin{pmatrix}
0\\0\\1
\end{pmatrix} t 1 2 3 + t 4 5 6 = v = t 5 7 9 + 0 0 0 1
U ∩ W = { t ( 5 7 9 ) t ∈ R } = s p { ( 5 7 9 ) } U \cap W=\left\{\begin{array}{c|c}
t\begin{pmatrix}
5\\7\\9
\end{pmatrix}&t \in \mathbb{R}
\end{array} \right\}=sp\left\{ \begin{pmatrix}
5\\7\\9
\end{pmatrix} \right\} U ∩ W = ⎩ ⎨ ⎧ t 5 7 9 t ∈ R ⎭ ⎬ ⎫ = s p ⎩ ⎨ ⎧ 5 7 9 ⎭ ⎬ ⎫
נבדוק מה הסכום:
U + W = s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) } + s p { ( 5 7 9 ) , ( 0 0 1 ) } = s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) , ( 5 7 9 ) , ( 0 0 1 ) } U+W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1\\2\\3
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
4\\5\\6
\end{pmatrix} \right\}+sp\left\{ \begin{pmatrix}
5\\7\\9
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\0\\1
\end{pmatrix} \right\}=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1\\2\\3
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
4\\5\\6
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
5\\7\\9
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\0\\1
\end{pmatrix} \right\} U + W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 ⎭ ⎬ ⎫ + s p ⎩ ⎨ ⎧ 5 7 9 , 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫ = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 , 5 7 9 , 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫
בהינתן מטריצה A A A . נסמן את עמודות A A A : A ↓ 1 , A ↓ 2 , … , A ↓ n A \downarrow 1,A \downarrow 2,\dots,A \downarrow n A ↓ 1 , A ↓ 2 , … , A ↓ n .
אזי, c o l ( A ) = s p { A ↓ 1 , A ↓ 2 , … , A ↓ n } col(A)=sp\{ A \downarrow 1,A \downarrow 2,\dots,A \downarrow n \} co l ( A ) = s p { A ↓ 1 , A ↓ 2 , … , A ↓ n } ונקרא מרחב העמודות של A A A .
נסמן את שורות A A A ב-A → 1 , A → 2 , … , A → n A \to1,A\to 2,\dots,A\to n A → 1 , A → 2 , … , A → n .
אזי: r o w ( A ) = s p { A → 1 , A → 2 , … , A → n } row(A)=sp\{ A \to1,A\to 2,\dots,A\to n \} ro w ( A ) = s p { A → 1 , A → 2 , … , A → n } ונקרא מרחב השורות של A A A .
A = ( 1 2 3 1 4 5 6 − 1 7 8 9 17 ) A=\begin{pmatrix}
1&2&3&1 \\ 4&5&6&-1 \\ 7&8&9&17
\end{pmatrix} A = 1 4 7 2 5 8 3 6 9 1 − 1 17
c o l ( A ) = s p { ( 1 4 7 ) , ( 2 5 8 ) , ( 3 6 9 ) , ( 1 − 1 17 ) } col(A)=sp\left\{\begin{pmatrix}
1\\4\\7
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
2\\5\\8
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
3\\6\\9
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
1\\-1\\17
\end{pmatrix}\right\} co l ( A ) = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 4 7 , 2 5 8 , 3 6 9 , 1 − 1 17 ⎭ ⎬ ⎫
r o w ( A ) = s p { ( 1 2 3 1 ) , ( 4 5 6 − 1 ) , ( 7 8 9 17 ) } row(A)=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1\\2\\3\\1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
4\\5\\6\\-1
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
7\\8\\9\\17
\end{pmatrix} \right\} ro w ( A ) = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 1 , 4 5 6 − 1 , 7 8 9 17 ⎭ ⎬ ⎫
אם קיים פתרון למערכת האי-הומוגנית A x ‾ = b ‾ A\underline{x}=\underline{b} A x = b אזי b ‾ ∈ c o l ( A ) \underline{b} \in col(A) b ∈ co l ( A ) .
נניח כי U 1 , U 2 , U 3 U_{1},U_{2},U_{3} U 1 , U 2 , U 3 ת"מ של מ"ו V V V .
האם U 1 + U 2 = U 1 + U 3 U_{1}+U_{2}=U_{1}+U_{3} U 1 + U 2 = U 1 + U 3 ⇐ U 2 = U 3 U_{2}=U_{3} U 2 = U 3 . לא! וגם לא בסכום ישר! \color{red}\R{\text{לא! \qquad וגם לא בסכום ישר!}} לא! וגם לא בסכום ישר!
דוגמה:
V = R 2 V=\mathbb{R}^2 V = R 2
R 2 = s p { ( 1 0 ) } ⊕ s p { ( 1 1 ) } = s p { ( 1 0 ) } ⊕ s p { ( 0 1 ) } \mathbb{R}^2=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1\\0
\end{pmatrix} \right\}\oplus sp\left\{ \begin{pmatrix}
1\\1
\end{pmatrix} \right\}=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\ 0
\end{pmatrix} \right\}\oplus sp\left\{ \begin{pmatrix}
0 \\ 1
\end{pmatrix} \right\} R 2 = s p { ( 1 0 ) } ⊕ s p { ( 1 1 ) } = s p { ( 1 0 ) } ⊕ s p { ( 0 1 ) }
s p { ( 1 0 ) } כמובן אסור לצמצם את \color{red}sp\left\{ \begin{pmatrix}
1\\0
\end{pmatrix} \right\} \R{\text{כמובן אסור לצמצם את }} s p { ( 1 0 ) } כמובן אסור לצמצם את
כלומר, אין חוק הצמצום בסכום(וגם בסכום ישר) של ת"מ.
האם x 2 + 2 x + 3 ∈ s p { 4 x 2 + 5 x + 6 , 7 x 2 + 8 x + 9 } x^2+2x+3 \in sp\{ 4x^2+5x+6,7x^2+8x+9 \} x 2 + 2 x + 3 ∈ s p { 4 x 2 + 5 x + 6 , 7 x 2 + 8 x + 9 } ?
בודקים האם קיימים α 1 , α 2 \alpha_{1},\alpha_{2} α 1 , α 2 כך ש:
x 2 + 2 x + 3 = α 1 ( 4 x 2 + 5 x + 6 ) + α 2 ( 7 x 2 + 8 x + 9 ) x^2+2x+3=\alpha_{1}(4x^2+5x+6)+\alpha_{2}(7x^2+8x+9) x 2 + 2 x + 3 = α 1 ( 4 x 2 + 5 x + 6 ) + α 2 ( 7 x 2 + 8 x + 9 )
= ( 4 α 1 + 3 α 2 ) x 2 + ( 5 α 1 + 8 α 2 ) x + ( 6 α 1 + 9 α 2 ) =(4\alpha_{1}+3\alpha_{2})x^2+(5\alpha_{1}+8\alpha_{2})x+(6\alpha_{1}+9\alpha_{2}) = ( 4 α 1 + 3 α 2 ) x 2 + ( 5 α 1 + 8 α 2 ) x + ( 6 α 1 + 9 α 2 )
נבצע השוואת מקדמים:
{ 4 α 1 + 7 α 2 = 1 5 α 1 + 8 α 2 = 2 6 α 1 + 9 α 2 = 3 \begin{cases}
4\alpha_{1}+7\alpha_{2}=1 \\
5\alpha_{1}+8\alpha_{2}=2 \\
6\alpha_{1}+9\alpha_{2}=3
\end{cases} ⎩ ⎨ ⎧ 4 α 1 + 7 α 2 = 1 5 α 1 + 8 α 2 = 2 6 α 1 + 9 α 2 = 3
נעשה מערכת משוואות ("חצי שעה ככה בתנור" - יוס)
( 4 7 1 5 8 2 6 9 3 ) 1 4 R 1 → R 1 → ( 1 7 4 1 4 5 8 2 6 9 3 ) R 2 − 5 R 1 → R 2 R 3 − 6 R 4 → R 3 → ( 1 7 4 1 4 0 − 3 4 3 4 0 − 6 4 6 4 ) \left(\begin{array}{cc|c}
4&7&1 \\ 5&8&2 \\ 6&9&3
\end{array}\right)\overrightarrow{\frac{1}{4}R_{1}\to R_{1}}\left(\begin{array}{cc|c}
1& \frac{7}{4} & \frac{1}{4} \\ 5&8&2 \\ 6&9&3
\end{array}\right)\overrightarrow{\begin{matrix}
R_{2}-5R_{1}\to R_{2} \\
R_{3}-6R_{4}\to R_{3}
\end{matrix}}\left(\begin{array}{cc|c}
1& \frac{7}{4} & \frac{1}{4} \\ 0& -\frac{3}{4} & \frac{3}{4} \\ 0& -\frac{6}{4}& \frac{6}{4}
\end{array}\right) 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 1 R 1 → R 1 1 5 6 4 7 8 9 4 1 2 3 R 2 − 5 R 1 → R 2 R 3 − 6 R 4 → R 3 1 0 0 4 7 − 4 3 − 4 6 4 1 4 3 4 6
→ ( 4 7 1 0 1 − 1 0 0 0 ) \overrightarrow{}\left(\begin{array}{cc|c}
4& 7 & 1 \\ 0& 1 & -1 \\ 0&0&0
\end{array}\right) 4 0 0 7 1 0 1 − 1 0
( ∗ ) (*) ( ∗ ) אם שואלים אותי האם ( 1 2 3 4 ) ∈ s p { ( 5 6 7 8 ) , ( 9 10 11 12 ) } \begin{pmatrix}1&2\\3&4\end{pmatrix}\in sp\left\{ \begin{pmatrix}5&6\\7&8\end{pmatrix},\begin{pmatrix}9&10\\11&12\end{pmatrix} \right\} ( 1 3 2 4 ) ∈ s p { ( 5 7 6 8 ) , ( 9 11 10 12 ) } . באופן דומה!
נאמר כי מ"ו V V V נוצר סופית אם קיימת קבוצה סופית A A A כך ש-V = s p ( A ) V=sp(A) V = s p ( A ) .
R 3 = s p { ( 1 0 0 ) , ( 0 1 0 ) , ( 0 0 1 ) } \mathbb{R}^3=sp \left\{\begin{pmatrix}
1\\0\\0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\1\\0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\0\\1
\end{pmatrix}\right\} R 3 = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 0 0 , 0 1 0 , 0 0 1 ⎭ ⎬ ⎫
נוצר סופית ולמעשה כל הדוגמות שראינו למעט F [ x ] \mathbb{F}[x] F [ x ] .
F [ x ] = s p { 1 , x , x 2 , … , x n , … } \mathbb{F}[x]=sp\{ 1,x,x^2,\dots ,x^{n},\dots \} F [ x ] = s p { 1 , x , x 2 , … , x n , … }
תלות ליניארית
R 2 = s p { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) } \mathbb{R}^2=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 \\
1
\end{pmatrix}\right\} R 2 = s p { ( 1 0 ) , ( 0 1 ) }
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F .
נאמר כי { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } תלויים ליניארית אם קיימים סקלארים α 1 , α 2 , … , α n ∈ F \alpha_{1},\alpha_{2},\dots,\alpha_{n}\in \mathbb{F} α 1 , α 2 , … , α n ∈ F לא כולם אפס כך ש-α 1 v ‾ 1 + α 2 v ‾ 2 + ⋯ + α n v ‾ n = 0 ‾ \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\alpha_{2}\underline{v}_{2}+\dots+\alpha _n\underline{v}_{n}=\underline{0} α 1 v 1 + α 2 v 2 + ⋯ + α n v n = 0 .
אם { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } אינם תלויים ליניארית נאמר שהם בלתי תלויים ליניארית . כלומר, { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } בת"ל(בלתי תלויים ליניארית) אם הצירוף הליניארי היחיד שנותן את ווקטור האפס הוא הצירוף הטריוויאלי(כלומר, כל הסקלרים אפסים).
{ ( 1 2 ) , ( 3 4 ) } \left\{\begin{pmatrix}
1\\2
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
3\\4
\end{pmatrix}\right\} { ( 1 2 ) , ( 3 4 ) }
איך נדע אם קיים רק הפתרון הטריוויאלי?
α 1 ( 1 2 ) + α 2 ( 3 4 ) = ( 0 0 ) \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1\\2
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
3\\4
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0\\0
\end{pmatrix} α 1 ( 1 2 ) + α 2 ( 3 4 ) = ( 0 0 )
( 1 3 2 4 ) → ( 1 3 0 − 2 ) ⟹ r ( A ) − n = 2 − 2 = 0 \begin{pmatrix}
1&3\\2&4
\end{pmatrix}\to \begin{pmatrix}
1 & 3\\ 0 & -2
\end{pmatrix} \implies r(A)-n=2-2=0 ( 1 2 3 4 ) → ( 1 0 3 − 2 ) ⟹ r ( A ) − n = 2 − 2 = 0
לכן, מתקיימת בת"ל .
{ ( 1 2 ) , ( 2 4 ) } \left\{ \begin{pmatrix}
1\\2
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
2\\4
\end{pmatrix} \right\} { ( 1 2 ) , ( 2 4 ) }
אזי, חוץ מהפתרון הטריוויאלי קיים גם:
2 ( 1 2 ) + ( − 1 ) ( 2 4 ) = ( 0 0 ) 2\begin{pmatrix}
1\\2
\end{pmatrix}+(-1)\begin{pmatrix}
2 \\4
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0 \\ 0
\end{pmatrix} 2 ( 1 2 ) + ( − 1 ) ( 2 4 ) = ( 0 0 )
ולכן מתקיימת ת"ל (תלות ליניארית).
דוגמה (עוד אחת בשביל החברה)
{ ( 1 0 ) , ( 0 0 ) } \left\{\begin{pmatrix}
1 \\ 0
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0\\0
\end{pmatrix}\right\} { ( 1 0 ) , ( 0 0 ) }
0 ( 1 0 ) + □ ( 0 0 ) = ( 0 0 ) 0\begin{pmatrix}
1 \\ 0
\end{pmatrix}+\square \begin{pmatrix}
0 \\ 0
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0\\0
\end{pmatrix} 0 ( 1 0 ) + □ ( 0 0 ) = ( 0 0 )
ולכן, קיימת ת"ל.
קבוצה אינסופית A A A תקרא ת"ל אם קיימת לה תת קבוצה שהיא ת"ל.
הוכיחו אם W W W ת"מ ו-s p ( W ) = W sp(W)=W s p ( W ) = W .
{ v ‾ 1 , v ‾ 2 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\underline{v}_{2},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , v 2 , … , v n } ת"ל ⇔ אחד הוקטורים הוא צירוף ליניארי של האחרים.
{ ( 1 0 ) , ( 0 0 ) } \left\{\begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0\\0\end{pmatrix}\right\} { ( 1 0 ) , ( 0 0 ) } ת"ל.
( 1 0 ) ≠ α ( 0 0 ) \begin{pmatrix}1\\0\end{pmatrix}\neq \alpha\begin{pmatrix}0\\0\end{pmatrix} ( 1 0 ) = α ( 0 0 )
הוכחה:
⇐: נניח כי v ‾ 1 , … , v ‾ n \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} v 1 , … , v n ת"ל. אזי, קיימים α 1 , … , α n \alpha_{1},\dots,\alpha_{n} α 1 , … , α n לא כולם אפס, כך ש-
α 1 v ‾ 1 + α 2 v ‾ 2 + ⋯ + α n v ‾ n = 0 ‾ \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\alpha_{2}\underline{v}_{2}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n}=\underline{0} α 1 v 1 + α 2 v 2 + ⋯ + α n v n = 0
נניח בה"כ כי α 1 ≠ 0 \alpha_{1}\neq0 α 1 = 0 ⇐ v ‾ 1 = − α 2 α 1 v ‾ 2 − α 3 α 1 v ‾ 3 − ⋯ − α n α 1 v ‾ n \underline{v}_{1}=-\frac{\alpha_{2}}{\alpha_{1}}\underline{v}_{2}-\frac{\alpha_{3}}{\alpha_{1}}\underline{v}_{3}-\dots-\frac{\alpha_{n}}{\alpha_{1}}\underline{v}_{n} v 1 = − α 1 α 2 v 2 − α 1 α 3 v 3 − ⋯ − α 1 α n v n .
⇒: נניח בה"כ כי v ‾ 1 \underline{v}_{1} v 1 צ"ל של האחרים. אזי קיימים α 1 , … , α n ∈ F \alpha_{1},\dots ,\alpha_{n}\in \mathbb{F} α 1 , … , α n ∈ F כך ש:
v ‾ 1 = α 2 v ‾ 2 + ⋯ + α n v ‾ n ⟹ v ‾ 1 − α 2 v ‾ 2 − ⋯ − α n v ‾ n = 0 ‾ \underline{v}_{1}=\alpha_{2}\underline{v}_{2}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n}\implies \underline{v}_{1}-\alpha_{2}\underline{v}_{2}-\dots-\alpha_{n}\underline{v}_{n}=\underline{0} v 1 = α 2 v 2 + ⋯ + α n v n ⟹ v 1 − α 2 v 2 − ⋯ − α n v n = 0
ולכן הקבוצה ת"ל.
∎
קבוצת וקטורים המכילה את וקטור האפס ת"ל.
שני ווקטורים תלויים ליניארית ⇔ אחד מהם הוא כפולה בסקלר של השני.
קבוצה המכילה קבוצה ת"ל היא גם ת"ל.
קבוצה המוכלת בקבוצה בת"ל היא בת"ל.
סדרת וקטורים { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } ת"ל ⇔ קיים בה וקטור v ‾ i \underline{v}_{i} v i שהוא צ"ל של קודמיו.
סדרת וקטורים { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } ת"ל ⇔ קיים בה וקטור v ‾ i \underline{v}_{i} v i שהוא צ"ל של הבאים האחריו.
תהא { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } בת"ל. אזי, { v ‾ 1 , … , v ‾ n , v ‾ } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n},\underline{v} \} { v 1 , … , v n , v } ת"ל ⇔ v ‾ ∈ s p { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \underline{v}\in sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} v ∈ s p { v 1 , … , v n } .
הוכחה:
ברור - נקח 0 ‾ , v ‾ 1 , … , v ‾ n \underline{0},\underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} 0 , v 1 , … , v n אזי 17 ⋅ 0 ‾ + 0 ⋅ v ‾ 1 + ⋯ + 0 ⋅ v ‾ n = 0 ‾ 17\cdot \underline{0}+0\cdot \underline{v}_{1}+\dots+0\cdot \underline{v}_{n}=\underline{0} 17 ⋅ 0 + 0 ⋅ v 1 + ⋯ + 0 ⋅ v n = 0 .
נניח כי v 1 , v 2 v_{1},v_{2} v 1 , v 2 ת"ל. אזי, לפי המשפט שראינו, לפחות אחד הווקטורים הוא צ"ל של האחרים. כלומר, v 1 v_{1} v 1 כפולה של v 2 v_{2} v 2 או v 2 v_{2} v 2 כפולה של v 1 v_{1} v 1 .
בה"כ v 1 = α v 2 v_{1}=\alpha v_{2} v 1 = α v 2 אז v 1 − α v 2 = 0 v_{1}-\alpha v_{2}=0 v 1 − α v 2 = 0 ולכן v 1 , v 2 v_{1},v_{2} v 1 , v 2 ת"ל.
נניח כי A = { v ‾ 1 , … , v ‾ k } A=\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k} \} A = { v 1 , … , v k } ו-B = { v ‾ 1 , … , v ‾ k , v ‾ k + 1 , … , v ‾ n } B=\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{v}_{k+1},\dots,\underline{v}_{n} \} B = { v 1 , … , v k , v k + 1 , … , v n } .
לפי הנחה A A A ת"ל ולכן קיימים α 1 , … , α n ∈ F \alpha_{1},\dots,\alpha_{n}\in \mathbb{F} α 1 , … , α n ∈ F לא כולם אפס, כך ש-α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α k v ‾ k = 0 ‾ \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{k}\underline{v}_{k}=\underline{0} α 1 v 1 + ⋯ + α k v k = 0 .
לכן קיימים α 1 , … , α k ∈ F \alpha_{1},\dots,\alpha_{k}\in \mathbb{F} α 1 , … , α k ∈ F לא כולם אפס, כך ש-α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α k v ‾ k + 0 ⋅ v ‾ k + 1 + ⋯ + 0 ⋅ v ‾ n = 0 ‾ \alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{k}\underline{v}_{k}+0\cdot \underline{v}_{k+1}+\dots+0\cdot \underline{v}_{n}=\underline{0} α 1 v 1 + ⋯ + α k v k + 0 ⋅ v k + 1 + ⋯ + 0 ⋅ v n = 0 זוהי קבוצה ת"ל.
נניח בשלילה כי לקבוצה בת"ל קיימת תת קבוצה ת"ל0. לפי (3) נקבל הקבוצה ת"ל - סתירה!
ל-5 , 6 5,6 5 , 6 נעשה הוכחה בדרך של החברה כדי לא לבזבז זמן.
0 ⋅ v ‾ 1 + 0 ⋅ v ‾ 2 + 3 ⋅ v ‾ 3 + 4 ⋅ v ‾ 4 − 11 ⋅ v ‾ 5 + 9 v ‾ 6 + 0 ⋅ v ‾ 7 + 0 ⋅ v ‾ 8 = 0 ‾ 0\cdot \underline{v}_{1}+0\cdot \underline{v}_{2}+3\cdot \underline{v}_{3}+4\cdot \underline{v}_{4}-11\cdot \underline{v}_{5}+9\underline{v}_{6}+0\cdot \underline{v}_{7}+0\cdot \underline{v}_{8}=\underline{0} 0 ⋅ v 1 + 0 ⋅ v 2 + 3 ⋅ v 3 + 4 ⋅ v 4 − 11 ⋅ v 5 + 9 v 6 + 0 ⋅ v 7 + 0 ⋅ v 8 = 0
נעביר אגפים לפי מה שנרצה להשיג.
הבנתם? יופי.
7. תהא { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } בת"ל. נניח כי { v ‾ , v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v},\underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v , v 1 , … , v n } ת"ל. אזי קיימים α , α 1 , … , α n \alpha,\alpha_{1},\dots,\alpha_{n} α , α 1 , … , α n לא כולם אפס, כך ש- α v ‾ + α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n = 0 \alpha \underline{v}+\alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n}=0 α v + α 1 v 1 + ⋯ + α n v n = 0 .
אם α = 0 \alpha=0 α = 0 (בשלילה) נקבל כי α 1 = α 2 = ⋯ = α n = 0 \alpha_{1}=\alpha_{2}=\dots=\alpha_{n}=0 α 1 = α 2 = ⋯ = α n = 0 . שהרי { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } בת"ל. לכן α ≠ 0 \alpha\neq0 α = 0 זאת אומרת v ‾ = − α 1 α v ‾ 1 − ⋯ − α n α v ‾ n ⟹ v ‾ ∈ s p { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \underline{v}=-\frac{\alpha_{1}}{\alpha}\underline{v}_{1}-\dots-\frac{\alpha_{n}}{\alpha}\underline{v}_{n}\implies \underline{v} \in sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} v = − α α 1 v 1 − ⋯ − α α n v n ⟹ v ∈ s p { v 1 , … , v n } .
⇒: נניח כי v ‾ ∈ s p { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \underline{v} \in sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} v ∈ s p { v 1 , … , v n } אזי קיימים α 1 , … , α n ∈ F \alpha_{1},\dots,\alpha_{n}\in \mathbb{F} α 1 , … , α n ∈ F כך ש-v ‾ = α 1 v ‾ 1 + ⋯ + α n v ‾ n \underline{v}=\alpha_{1}\underline{v}_{1}+\dots+\alpha_{n}\underline{v}_{n} v = α 1 v 1 + ⋯ + α n v n ⇐ v ‾ − α 1 v ‾ 1 − ⋯ − α n v ‾ n = 0 ‾ \underline{v}-\alpha_{1}\underline{v}_{1}-\dots-\alpha_{n}\underline{v}_{n}=\underline{0} v − α 1 v 1 − ⋯ − α n v n = 0 .
משמע, { v ‾ , v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v},\underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v , v 1 , … , v n } ת"ל.
∎
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F ויהיו v ‾ 1 , … , v ‾ k , w ‾ 1 , … , w ‾ m ∈ V \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{w}_{1},\dots,\underline{w}_{m}\in V v 1 , … , v k , w 1 , … , w m ∈ V .
אם כל v ‾ i \underline{v}_{i} v i צ"ל של ה-w ‾ j \underline{w}_{j} w j -ים אזי s p { v ‾ 1 , … , v ‾ n } ⊆ s p { w ‾ 1 , … , w ‾ m } sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \}\subseteq sp\{ \underline{w}_{1},\dots,\underline{w}_{m} \} s p { v 1 , … , v n } ⊆ s p { w 1 , … , w m } .
הוכחה:
ברור \R{\text{ברור}} ברור
הסבר: "אז לוקחים v ‾ i \underline{v}_{i} v i ואז נהנהנהנהנהנה-נהנה - הבנתם? יופי"-יוסי.
∎
הוכחה: (כי מישהו הצליח לשכנע אותו להוכיח)
מתקיים v ‾ i ∈ s p { w ‾ 1 , … , w ‾ n } \underline{v}_{i}\in sp\{ \underline{w}_{1},\dots,\underline{w}_{n} \} v i ∈ s p { w 1 , … , w n } לכל v ‾ i ∈ { v ‾ 1 , … , v ‾ k } \underline{v}_{i}\in \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k} \} v i ∈ { v 1 , … , v k } .
לכן, { v ‾ 1 , … , v ‾ k } ⊆ s p { w ‾ 1 , … , w ‾ m } \{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k} \}\subseteq sp\{ \underline{w}_{1},\dots,\underline{w}_{m} \} { v 1 , … , v k } ⊆ s p { w 1 , … , w m } ⇐ s p { v ‾ 1 , … , v ‾ n } ⊆ s p { w ‾ 1 , … , w ‾ m } sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \}\subseteq sp\{ \underline{w}_{1},\dots,\underline{w}_{m} \} s p { v 1 , … , v n } ⊆ s p { w 1 , … , w m } .
∎
יהא V V V מ"ו מעל F \mathbb{F} F ויהיו v ‾ 1 , … , v ‾ k , w ‾ 1 , … , w ‾ m ∈ V \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k},\underline{w}_{1},\dots,\underline{w}_{m}\in V v 1 , … , v k , w 1 , … , w m ∈ V .
מתקיים s p { v ‾ 1 , … , v ‾ k } = s p { w ‾ 1 , … , w ‾ m } sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k} \}=sp\{ \underline{w}_{1},\dots,\underline{w}_{m} \} s p { v 1 , … , v k } = s p { w 1 , … , w m } ⇔ כל v ‾ i \underline{v}_{i} v i צ"ל של ה-w ‾ j \underline{w}_{j} w j -ים וגם כל w ‾ i \underline{w}_{i} w i צ"ל של ה-v ‾ i \underline{v}_{i} v i -ים.
תלמיד: "זה כמו הכלה דו כיוונית, לא?"
יוסי: "זה בדיוק זה. למדת את זה במתקא, לא? - אני מיישם המתקא שלך. "
הוכחה:
ברור ממקודם \R{\text{ברור ממקודם}} ברור ממקודם
∎
s p { v ‾ , … , v ‾ k , w ‾ } = s p { v ‾ 1 , … , v ‾ k } sp\{ \underline{v},\dots,\underline{v}_{k},\underline{w} \}=sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{k} \} s p { v , … , v k , w } = s p { v 1 , … , v k } ⇔ w ‾ \underline{w} w צ"ל של ה-v ‾ i \underline{v}_{i} v i -ים.
זוהי טענה דומה בהקשר של אי תלות.
ה-7 מדבר על המשפט הקודם .
{ v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v}_{1},\dots ,\underline{v}_{n} \} { v 1 , … , v n } בת"ל אזי { v ‾ , v ‾ 1 , … , v ‾ n } \{ \underline{v},\underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} { v , v 1 , … , v n } בת"ל ⇔ v ‾ ∉ s p { v ‾ 1 , … , v ‾ n } \underline{v} \not\in sp\{ \underline{v}_{1},\dots,\underline{v}_{n} \} v ∈ s p { v 1 , … , v n } .
סיפורים v o l .2 vol.2 v o l .2
מטרת הסיפור: לחפש קבוצה פורש ובת"ל של ת"מ הנתון ע"י קבוצה שפורשת אותו.
W = s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) , ( 7 8 9 ) } V = R 3 W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
2 \\
3
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
4 \\
5 \\
6
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
7 \\
8 \\
9
\end{pmatrix} \right\} \qquad \qquad V=\mathbb{R}^3 W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 , 7 8 9 ⎭ ⎬ ⎫ V = R 3
( 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ) R 2 − 4 R 1 → R 2 R 3 − 7 R 1 → R 3 → ( 1 2 3 0 − 3 − 6 0 − 6 − 12 ) R 3 − 2 R 1 → R 3 → ( 1 2 3 0 − 3 − 6 0 0 0 ) \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 \\
4 & 5 & 6 \\
7 & 8 & 9
\end{pmatrix}\overrightarrow{\begin{matrix}
R_{2}-4R_{1}\to R_{2} \\
R_{3}-7R_{1}\to R_{3}
\end{matrix}}\begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 \\
0 & -3 & -6 \\
0 & -6 & -12
\end{pmatrix}\overrightarrow{R_{3}-2R_{1}\to R_{3}}\begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 \\
0 & -3 & -6 \\
0 & 0 & 0
\end{pmatrix} 1 4 7 2 5 8 3 6 9 R 2 − 4 R 1 → R 2 R 3 − 7 R 1 → R 3 1 0 0 2 − 3 − 6 3 − 6 − 12 R 3 − 2 R 1 → R 3 1 0 0 2 − 3 0 3 − 6 0
− 1 3 R 2 → R 2 אסתטיקה → ( 1 2 3 0 1 2 0 0 0 ) \overrightarrow{\begin{matrix}
-\frac{1}{3}R_{2}\to R_{2} \\
\R{\text{אסתטיקה}}
\end{matrix}}\begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 \\
0 & 1 & 2 \\
0 & 0 & 0
\end{pmatrix} − 3 1 R 2 → R 2 אסתטיקה 1 0 0 2 1 0 3 2 0
יוסי טוען כי s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) , ( 7 8 9 ) } = s p { ( 1 2 3 ) , ( 0 1 2 ) } sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}4\\5\\6\end{pmatrix},\begin{pmatrix}7\\8\\9\end{pmatrix} \right\}=sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0\\1\\2\end{pmatrix} \right\} s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 , 7 8 9 ⎭ ⎬ ⎫ = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 0 1 2 ⎭ ⎬ ⎫ .
מדירוג בכיוון שדירגנו, אנו מקבלים כי s p { ( 1 2 3 ) , ( 0 1 2 ) } ⊆ s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) , ( 7 8 9 ) } sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0\\1\\2\end{pmatrix} \right\}\subseteq sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}4\\5\\6\end{pmatrix},\begin{pmatrix}7\\8\\9\end{pmatrix} \right\} s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 0 1 2 ⎭ ⎬ ⎫ ⊆ s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 , 7 8 9 ⎭ ⎬ ⎫ .
מדירוג בכיוון ההפוך, נקבל כי s p { ( 1 2 3 ) , ( 4 5 6 ) , ( 7 8 9 ) } ⊆ s p { ( 1 2 3 ) , ( 0 1 2 ) } sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}4\\5\\6\end{pmatrix},\begin{pmatrix}7\\8\\9\end{pmatrix} \right\}\subseteq sp\left\{ \begin{pmatrix}1\\2\\3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0\\1\\2\end{pmatrix} \right\} s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 4 5 6 , 7 8 9 ⎭ ⎬ ⎫ ⊆ s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 0 1 2 ⎭ ⎬ ⎫ .
ולכן, (לפי דמקה) נקבל שוויון.
נרצה להראות כי הווקטורים הללו הם בת"ל.
α 1 ( 1 2 3 ) + α 2 ( 0 1 2 ) = ( 0 0 0 ) ⟹ { α 1 = 0 α 2 = 0 \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1 \\
2 \\
3
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
0 \\
1 \\
2
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0 \\
0 \\
0
\end{pmatrix}\implies \begin{cases}
\alpha_{1}=0 \\
\alpha_{2}=0
\end{cases} α 1 1 2 3 + α 2 0 1 2 = 0 0 0 ⟹ { α 1 = 0 α 2 = 0
לכן, הם בת"ל. ולכן:
W = s p { ( 1 2 3 ) , ( 0 1 2 ) } W=sp\left\{ \begin{pmatrix}
1 \\
2 \\
3
\end{pmatrix},\begin{pmatrix}
0 \\
1 \\
2
\end{pmatrix} \right\} W = s p ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 0 1 2 ⎭ ⎬ ⎫
עוד רגע נקרא לזה בסיס. נגיד ש-{ ( 1 2 3 ) , ( 0 1 2 ) } \left\{ \begin{pmatrix}1 \\2 \\3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}0 \\1 \\2\end{pmatrix} \right\} ⎩ ⎨ ⎧ 1 2 3 , 0 1 2 ⎭ ⎬ ⎫ בסיס.
בחזרה לפורמליות
תהיינה A , B A,B A , B מטריצות שקולות שורה.
השורות של A A A ת"ל ⇔ השורות של B B B ת"ל.
שורות שונות מאפס של מטריצה מדורגת הן בת"ל.
הוכחה: (1)
נראה כי השורות של A A A בת"ל ⇔ השורות של B B B בת"ל. נראה את הטענה עבור מטריצה C C C המתקבלת מ-A A A ע"י פעולה אלמנטרית אחת. כלומר, נראה כי A A A בת"ל ⇔ השורות של C C C בת"ל. (וזה יספיק כמובן)
נסמן את שורות A A A ב-A → 1 , A → 2 , … , A → n A\to_{1},A\to_{2},\dots,A\to_{n} A → 1 , A → 2 , … , A → n ונניח שהן בת"ל.
עבור R i ↔ R j R_{i}\leftrightarrow R_{j} R i ↔ R j אין מה להוכיח. (זה רק החלפה של הסדר)
עבור β R i → R i \beta R_{i}\to R_{i} β R i → R i , כאשר β ≠ 0 \beta\neq0 β = 0 , שורות C C C הן: A → 1 , A → 2 , … , β A → i , … , A → n A\to_{1},A\to_{2},\dots,\beta A\to_{i},\dots,A\to_{n} A → 1 , A → 2 , … , β A → i , … , A → n . נניח כי:
α 1 ( A → 1 ) + α 2 ( A → 2 ) + ⋯ + α i ( β i A → i ) + ⋯ + α n ( A → n ) = 0 ‾ \alpha_{1}(A\to_{1})+\alpha_{2}(A\to_{2})+\dots+\alpha_{i}(\beta_{i}A\to_{i})+\dots+\alpha_{n}(A\to_{n})=\underline{0} α 1 ( A → 1 ) + α 2 ( A → 2 ) + ⋯ + α i ( β i A → i ) + ⋯ + α n ( A → n ) = 0
אבל, A → 1 , A → 2 , … , A → n A\to_{1},A\to_{2},\dots,A\to_{n} A → 1 , A → 2 , … , A → n בת"ל ולכן, α 1 = 0 , α 2 = 0 , α i β = 0 , … , α m = 0 \alpha_{1}=0,\alpha_{2}=0,\alpha _i\beta=0,\dots ,\alpha_{m}=0 α 1 = 0 , α 2 = 0 , α i β = 0 , … , α m = 0 אנו יודעים כי β ≠ 0 \beta\neq0 β = 0 ולכן α i = 0 \alpha_{i}=0 α i = 0 .
עבור β R j + R i → R i \beta R_{j}+R_{i}\to R_{i} β R j + R i → R i , שורות C C C הן A → 1 , A → 2 , … , A → i + β A → j , … , A → m A\to_{1},A\to_{2},\dots,A\to_{i}+\beta A\to_{j},\dots,A\to_{m} A → 1 , A → 2 , … , A → i + β A → j , … , A → m . נניח כי:
λ 1 A → 1 + λ 2 A → 2 + ⋯ + λ i ( A → i + β A → j ) + ⋯ + λ m A → m = 0 ‾ \lambda_{1}A\to_{1}+\lambda_{2}A\to_{2}+\dots+\lambda_{i}(A\to_{i}+\beta A\to_{j})+\dots+\lambda_{m}A\to_{m}=\underline{0} λ 1 A → 1 + λ 2 A → 2 + ⋯ + λ i ( A → i + β A → j ) + ⋯ + λ m A → m = 0
נקבל:
λ 1 A → 1 + λ 2 A → 2 + ⋯ + λ i A → i + ⋯ + ( λ j + λ i β ) A → j + ⋯ + λ m A → m = 0 ‾ \lambda_{1}A\to_{1}+\lambda_{2}A\to_{2}+\dots+\lambda_{i}A\to _{i}+\dots+(\lambda_{j}+\lambda_{i}\beta)A\to_{j}+\dots+\lambda_{m}A\to_{m}=\underline{0} λ 1 A → 1 + λ 2 A → 2 + ⋯ + λ i A → i + ⋯ + ( λ j + λ i β ) A → j + ⋯ + λ m A → m = 0
כיוון ש-A → 1 , A → 2 , … , A → i , … , A → j , … , A → n A\to_{1},A\to_{2},\dots,A\to_{i},\dots,A\to_{j},\dots,A\to_{n} A → 1 , A → 2 , … , A → i , … , A → j , … , A → n בת"ל, נקבל כי: λ 1 = 0 , λ 2 = 0 , … , λ i = 0 , … , λ j + λ i β = 0 , … , λ m = 0 \lambda_{1}=0,\lambda_{2}=0,\dots,\lambda_{i}=0,\dots,\lambda_{j}+\lambda_{i}\beta=0,\dots,\lambda_{m}=0 λ 1 = 0 , λ 2 = 0 , … , λ i = 0 , … , λ j + λ i β = 0 , … , λ m = 0 .
לכן, λ j = − β λ i = 0 \lambda _j=-\beta\lambda_{i}=0 λ j = − β λ i = 0 , שכן λ i = 0 \lambda_{i}=0 λ i = 0 .
∎
( 1 2 3 4 5 6 7 0 0 9 1 − 1 0 0 0 0 0 4 3 2 1 0 0 0 0 0 11 0 ) \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 & 4 & 5 & 6 & 7 \\
0 & 0 & 9 & 1 & -1 & 0 & 0 \\
0 & 0 & 0 & 4 & 3 & 2 & 1 \\
0 & 0 & 0 & 0 & 0 & 11 & 0
\end{pmatrix} 1 0 0 0 2 0 0 0 3 9 0 0 4 1 4 0 5 − 1 3 0 6 0 2 11 7 0 1 0
α 1 ( 1 2 3 4 5 6 7 ) + α 2 ( 0 0 9 1 − 1 0 0 ) + α 3 ( 0 0 0 4 3 2 1 ) + α 4 ( 0 0 0 0 0 11 0 ) = ( 0 0 0 0 0 0 0 ) \alpha_{1}\begin{pmatrix}
1\\2\\3\\4\\5\\6\\7
\end{pmatrix}+\alpha_{2}\begin{pmatrix}
0\\0\\9\\1\\-1\\0\\0
\end{pmatrix}+\alpha_{3}\begin{pmatrix}
0\\0\\0\\4\\3\\2\\1
\end{pmatrix}+\alpha_{4}\begin{pmatrix}
0\\0\\0\\0\\0\\11\\0
\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}
0\\0\\0\\0\\0\\0\\0
\end{pmatrix} α 1 1 2 3 4 5 6 7 + α 2 0 0 9 1 − 1 0 0 + α 3 0 0 0 4 3 2 1 + α 4 0 0 0 0 0 11 0 = 0 0 0 0 0 0 0
כל המקדמים אפסים.
צירופים ליניאריים של שורות מטריצה
אם A ↓ 1 , A ↓ 2 , … , A ↓ n A \downarrow1,A \downarrow 2,\dots,A \downarrow n A ↓ 1 , A ↓ 2 , … , A ↓ n עמודות המטריצה A A A , אזי c o l ( A ) = s p { A ↓ 1 , … , A ↓ n } col(A)=sp\{ A \downarrow 1,\dots,A \downarrow n \} co l ( A ) = s p { A ↓ 1 , … , A ↓ n }
אם A → 1 , A → 2 , … , A → n A\to_{1},A\to_{2},\dots,A\to_{n} A → 1 , A → 2 , … , A → n שורות המטריצה A A A , אזי r o w ( A ) = { A → 1 , … , A → n } row(A)=\{ A\to_{1},\dots,A\to_{n} \} ro w ( A ) = { A → 1 , … , A → n } .
A , B A,B A , B שקולות שורה ⇐ r o w ( A ) = r o w ( B ) row(A)=row(B) ro w ( A ) = ro w ( B ) .
הוכחה:
ברור \R{\text{ברור}} ברור
∎
גם הטענה ההפוכה נכונה.
אם ל-A , B A,B A , B אותו מספר שורות וגם r o w ( A ) = r o w ( B ) row(A)=row(B) ro w ( A ) = ro w ( B ) ⇐ A , B A,B A , B שקולות שורה.
הוכחה של החברה: (לא פורמלית)
נסמן את שורות A A A ב-A → 1 , … , A → m A\to_{1},\dots,A\to_{m} A → 1 , … , A → m ואת שורות B B B ב-B → 1 , … , B → m B\to_{1},\dots,B\to_{m} B → 1 , … , B → m (מס' זהה לפי ההנחה)
לפי ההנחה, r o w ( A ) = r o w ( B ) row(A)=row(B) ro w ( A ) = ro w ( B ) , כלומר, s p { A → 1 , … , A → m } = s p { B → 1 , … , A → m } sp\{ A\to_{1},\dots,A\to_{m} \}=sp\{ B\to_{1},\dots,A\to_{m} \} s p { A → 1 , … , A → m } = s p { B → 1 , … , A → m } .
ממשפט שראינו, נקבל כי כל B → i B\to_{i} B → i הוא צ"ל של ה-A → j A\to_{j} A → j -ים. בפרט, B M B_{M} B M הוא צ"ל של ה-A → j A\to_{j} A → j -ים.
מכאן נובע שבאמצעות פעולות אלמנטריות על ה-A → j A\to_{j} A → j -ים נוכל להפוך את אחד ה-A → j A\to_{j} A → j -ים ל-B → m B\to_{m} B → m .
כיוון שפעולות אלמנטריות אינן משנות את ה-s p a n span s p an נקבל כי:
s p { A → 1 , A → 2 , … , A → j − 1 , B → M , A → j + 1 , … , A → m } = s p { B → 1 , … , B → m } sp\{ A\to_{1},A\to_{2},\dots,A\to_{j-1},B\to_{M},A\to_{j+1},\dots,A\to_{m} \}=sp\{ B\to_{1},\dots,B\to_{m} \} s p { A → 1 , A → 2 , … , A → j − 1 , B → M , A → j + 1 , … , A → m } = s p { B → 1 , … , B → m }
⟹ s p { A → 1 , … , A → j − 1 , A → j + 1 , … , A → m } = s p { B → 1 , … , B → m − 1 } \implies sp\{ A\to_{1},\dots,A\to_{j-1},A\to_{j+1},\dots,A\to_{m} \}=sp\{ B\to_{1},\dots,B\to_{m-1} \} ⟹ s p { A → 1 , … , A → j − 1 , A → j + 1 , … , A → m } = s p { B → 1 , … , B → m − 1 }
באופן דומה נשמיט את B → m − 1 B\to_{m-1} B → m − 1 עד שנגיע ל-B → 1 B\to_{1} B → 1 .
∎
איך בודקים האם שני מרחבי שורה/עמודה זהים?
עבור מרחב שורה, מדרגים את שתי המטריצות ואם הדרוג הקנוני זהה(מלבד האפסים אזי יש להן אותו מרחב שורות.
עבור מרחב עמודות, פשוט שמים במטריצה כשורות(מבצעים t r a n s p o s e transpose t r an s p ose ) ומדרגים כמו עבור מרחב שורות. בשיטה הזו ניתן לבדוק גם אם שני מרחבים זהים.
W = s p { ( 1 , 0 , − 1 ) , ( 0 , 1 , 2 ) } U = s p { ( 1 , 2 , 3 ) , ( 3 , 2 , 1 ) , ( 2 , 2 , 2 ) } \begin{matrix}
W=sp\left\{ (1,0,-1),(0,1,2) \right\} \\
U=sp\{ (1,2,3),(3,2,1),(2,2,2) \}
\end{matrix} W = s p { ( 1 , 0 , − 1 ) , ( 0 , 1 , 2 ) } U = s p {( 1 , 2 , 3 ) , ( 3 , 2 , 1 ) , ( 2 , 2 , 2 )}
האם המרחבים זהים?
( 1 2 3 3 2 1 2 2 2 ) → ( 1 0 − 1 0 1 2 0 0 0 ) \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3\\3 & 2 & 1\\ 2 & 2 & 2
\end{pmatrix}\to \begin{pmatrix}
1 & 0 & -1\\0 & 1 & 2\\0 & 0 & 0
\end{pmatrix} 1 3 2 2 2 2 3 1 2 → 1 0 0 0 1 0 − 1 2 0
לכן המרחבים זהים!
מרחב העמודות של מטריצה
ראשית, c o l ( A ) = r o w ( A t ) col(A)=row(A^t) co l ( A ) = ro w ( A t ) .
למערכת A m × n x ‾ = b ‾ \underset{m\times n}{A}\underline{x}=\underline{b} m × n A x = b יש פתרון ⇔ b ∈ c o l ( A ) b \in col(A) b ∈ co l ( A ) .
למערכת A x ‾ = 0 ‾ A\underline{x}=\underline{0} A x = 0 יש פתרון לא טריוויאלי ⇔ עמודות A A A ת"ל.
הוכחה:
⇐: נניח שלמערכת A x ‾ = 0 ‾ A\underline{x}=\underline{0} A x = 0 יש פתרון לא טריוויאלי, אזי קיימים ( a 1 ⋮ α n ) ≠ 0 \begin{pmatrix}a_{1}\\\vdots\\\alpha_{n}\end{pmatrix}\neq0 a 1 ⋮ α n = 0 כך ש-A ( α 1 ⋮ α n ) = 0 ‾ A\begin{pmatrix}\alpha_{1}\\ \vdots\\\alpha_{n}\end{pmatrix}=\underline{0} A α 1 ⋮ α n = 0 . זאת אומרת, קיבלנו צ"ל לא טריוויאלי של העמודות שנותן את וקטור האפס ולכן הם ת"ל.
⇒: "פשוט ללכת בכיוון ההפוך" - יוס
∎